Dấu mốc trong kỷ nguyên phát triển mới
Sáng 12/5, tại phiên khai mạc trọng thể Đại hội đại biểu toàn quốc MTTQ Việt Nam lần thứ XI, nhiệm kỳ 2026-2031, thay mặt Đoàn Chủ tịch Đại hội, Phó Chủ tịch - Tổng Thư ký Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam Hà Thị Nga đã trình bày tóm tắt dự thảo Báo cáo chính trị của Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam khóa X.
Bà Nga nhấn mạnh, Đại hội đại biểu toàn quốc MTTQ Việt Nam lần thứ XI là sự kiện chính trị - xã hội có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, diễn ra ngay sau thành công của Đại hội XIV của Đảng và cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI, đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026- 2031.
Đây không chỉ là ngày hội lớn của khối đại đoàn kết toàn dân tộc mà còn là dấu mốc lịch sử của MTTQ Việt Nam trong chặng đường phát triển mới, sau khi hoàn thành chủ trương sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy theo hướng hiệu lực, hiệu quả.
Theo bà Nga, sau 80 năm Cách mạng Tháng Tám thành công và gần 40 năm thực hiện đường lối đổi mới, tiềm lực, vị thế và uy tín quốc tế của đất nước không ngừng được nâng cao; sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc tiếp tục được củng cố và phát huy mạnh mẽ. Dưới sự lãnh đạo của Đảng, các giai cấp, tầng lớp nhân dân ngày càng phát triển cả về số lượng và chất lượng, đóng vai trò chủ thể trong công cuộc đổi mới và phát triển đất nước.
Các tầng lớp nhân dân bày tỏ sự phấn khởi, tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng, đặc biệt trước thành công của Đại hội XIV với quyết tâm chính trị mạnh mẽ đưa đất nước phát triển nhanh, bền vững trong kỷ nguyên mới. Nhiều chủ trương, chính sách, pháp luật tiếp tục được hoàn thiện nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển và bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của nhân dân.
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, nhân dân cũng kỳ vọng Đảng và Nhà nước tiếp tục ban hành các quyết sách mang tính đột phá để giải quyết hiệu quả những vấn đề đặt ra từ thực tiễn, tạo động lực phát triển trên tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội.
6 dấu ấn nổi bật giai đoạn 2024 - 2026
Điểm lại những kết quả nổi bật trong thực hiện Chương trình hành động của MTTQ Việt Nam giai đoạn 2024-2026, bà Nga cho biết, hệ thống Mặt trận các cấp đã đạt được nhiều kết quả toàn diện với sáu nhóm nội dung nổi bật.
Trước hết, công tác tuyên truyền, vận động, tập hợp, đoàn kết các tầng lớp nhân dân tiếp tục được đổi mới mạnh mẽ. MTTQ Việt Nam và các tổ chức thành viên đã tập trung tuyên truyền, vận động nhân dân đồng thuận thực hiện các quyết sách chiến lược của Đảng và Nhà nước; chú trọng nắm bắt tâm tư, nguyện vọng, tổng hợp ý kiến nhân dân bằng nhiều phương thức mới.
Nhiều nền tảng số được đưa vào vận hành như "Hệ thống tiếp nhận, phản hồi ý kiến cử tri", phần mềm quản lý công tác giám sát, phản biện xã hội và tổng hợp ý kiến nhân dân trên nền tảng "Mặt trận số". Công tác đánh giá sự hài lòng của người dân đối với hoạt động của các cơ quan trong hệ thống chính trị cũng được triển khai hiệu quả, góp phần nâng cao chất lượng phục vụ nhân dân.
Công tác vận động, đoàn kết đồng bào dân tộc, tôn giáo tiếp tục được tăng cường với nhiều hình thức đổi mới, qua đó củng cố niềm tin, tăng cường sự đồng thuận xã hội.
Thứ hai, chất lượng và hiệu quả công tác giám sát, phản biện xã hội tiếp tục được nâng cao. MTTQ Việt Nam và các tổ chức thành viên đã tổ chức gần 62.000 hội nghị, tổng hợp trên 51 triệu ý kiến đóng góp vào dự thảo sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp năm 2013; tổng hợp gần 530.000 ý kiến góp ý văn kiện Đại hội Đảng các cấp và Đại hội XIV của Đảng.
MTTQ Việt Nam cũng tham gia chủ động, trách nhiệm vào công tác bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031, góp phần tạo nên thành công của "Ngày hội non sông".
Trong công tác giám sát và phản biện xã hội, hệ thống Mặt trận và các tổ chức chính trị - xã hội đã triển khai hơn 2.300 cuộc giám sát, hơn 1.300 hội nghị phản biện; tham gia góp ý trên 7.800 đề án, chương trình phát triển kinh tế - xã hội. Nhiều mô hình giám sát cán bộ, đảng viên, giám sát đầu tư cộng đồng, giám sát thực hiện dân chủ ở cơ sở tiếp tục được duy trì và nhân rộng.
Thứ ba, các phong trào thi đua yêu nước và cuộc vận động do MTTQ Việt Nam phát động tiếp tục tạo sức lan tỏa mạnh mẽ trong xã hội. Cuộc vận động "Toàn dân đoàn kết xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh" đã góp phần làm thay đổi diện mạo nhiều vùng nông thôn, đô thị; thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội và nâng cao đời sống nhân dân.
Đặc biệt, hưởng ứng phong trào thi đua "Chung tay xóa nhà tạm, nhà dột nát trên phạm vi cả nước trong năm 2025", hệ thống MTTQ các cấp đã huy động hơn 24.700 tỷ đồng cùng hơn 2,7 triệu ngày công, góp phần xóa trên 300.000 căn nhà tạm, nhà dột nát và hoàn thành sớm mục tiêu đề ra.
Cùng với đó, tinh thần tương thân tương ái, "Tình dân tộc - nghĩa đồng bào" tiếp tục được lan tỏa sâu rộng. Hàng trăm tỷ đồng đã được vận động từ nhân dân, doanh nghiệp, tổ chức trong và ngoài nước để hỗ trợ người nghèo, người yếu thế, cứu trợ đồng bào bị ảnh hưởng bởi thiên tai, bão lũ, thực hiện hiệu quả các chương trình an sinh xã hội.
Thứ tư, vai trò làm chủ và tinh thần tự quản của nhân dân tiếp tục được phát huy mạnh mẽ thông qua việc xây dựng khu dân cư đoàn kết, ấm no, hạnh phúc. Việc thực hiện phương châm "dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng" ngày càng đi vào thực chất.
Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc tiếp tục được tổ chức rộng khắp, trở thành điểm nhấn văn hóa - xã hội quan trọng tại các khu dân cư, góp phần gắn kết cộng đồng và giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc. Đặc biệt, lần đầu tiên Ngày hội được tổ chức trong cộng đồng người Việt Nam tại Nhật Bản, góp phần quảng bá hình ảnh đất nước, con người Việt Nam tới bạn bè quốc tế.
Thứ năm, công tác đối ngoại nhân dân và hoạt động hướng về người Việt Nam ở nước ngoài đạt nhiều kết quả tích cực. MTTQ Việt Nam đã phối hợp tổ chức nhiều hoạt động đối ngoại quan trọng như Hội nghị Chủ tịch Mặt trận 3 nước Campuchia - Lào - Việt Nam lần thứ 5; giao lưu hữu nghị với Chính hiệp toàn quốc Trung Quốc; ký kết hợp tác với Hiệp hội Nhân dân Singapore và Phòng Xã hội Liên bang Nga.
Tại các địa bàn biên giới, MTTQ và các tổ chức thành viên đã tích cực vận động nhân dân tham gia xây dựng đường biên giới hòa bình, hữu nghị và hợp tác phát triển. Vai trò của người Việt Nam ở nước ngoài cũng tiếp tục được phát huy trong việc củng cố khối đại đoàn kết dân tộc.
Thứ sáu, hệ thống MTTQ Việt Nam đã đẩy mạnh đổi mới tổ chức bộ máy, nội dung và phương thức hoạt động. Công tác kiện toàn tổ chức, tinh gọn bộ máy được triển khai đồng bộ; vai trò của các Ủy viên Ủy ban MTTQ, các hội đồng tư vấn, ban tư vấn tiếp tục được phát huy.
Theo bà Hà Thị Nga, những kết quả đạt được là nhờ sự lãnh đạo thường xuyên, sâu sát của Đảng; sự phối hợp chặt chẽ của Quốc hội, Chính phủ, các cấp chính quyền; sự chủ động, sáng tạo của các tổ chức thành viên cùng tinh thần trách nhiệm, tâm huyết của đội ngũ cán bộ Mặt trận các cấp.
Từ thực tiễn hoạt động giai đoạn 2024-2026, MTTQ Việt Nam cũng rút ra nhiều bài học kinh nghiệm quan trọng, trong đó nhấn mạnh yêu cầu bám sát sự lãnh đạo của Đảng; lấy nhân dân làm trung tâm; phát huy vai trò chủ trì hiệp thương của Mặt trận; tăng cường phối hợp thực chất giữa các tổ chức thành viên và chú trọng xây dựng đội ngũ cán bộ Mặt trận chuyên nghiệp, tâm huyết, thích ứng với yêu cầu mới.
Đổi mới toàn diện hoạt động trong nhiệm kỳ mới
Về phương hướng nhiệm kỳ 2026-2031, Đại hội xác định tiếp tục tăng cường vai trò nòng cốt chính trị của MTTQ Việt Nam trong xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc; tập hợp rộng rãi các tầng lớp nhân dân; phát huy sức mạnh nội sinh và khát vọng phát triển đất nước.
MTTQ Việt Nam sẽ tiếp tục đổi mới toàn diện tổ chức, nội dung và phương thức hoạt động theo hướng thực chất, hiệu quả, hướng mạnh về cơ sở, gần dân, sát dân, đồng hành cùng nhân dân; tăng cường giám sát, phản biện xã hội; tham gia xây dựng Đảng, xây dựng Nhà nước và phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.
Đại hội đề ra 15 chỉ tiêu cụ thể cùng 3 nhiệm vụ đột phá gồm: hoàn thiện cơ chế, đổi mới mạnh mẽ nội dung và phương thức hoạt động của hệ thống Mặt trận; nâng cao chất lượng công tác giám sát, phản biện xã hội theo hướng chủ động, từ sớm, từ xa; xây dựng đội ngũ cán bộ Mặt trận chuyên nghiệp, tâm huyết, đáp ứng yêu cầu trong tình hình mới.
Để hiện thực hóa mục tiêu đó, Đại hội xác định triển khai 7 chương trình hành động trọng tâm nhiệm kỳ 2026-2031.
Trong đó, đáng chú ý là việc xây dựng Chiến lược đại đoàn kết toàn dân tộc đến năm 2035, tầm nhìn đến năm 2045; phát triển nền tảng "Mặt trận số"; xây dựng cơ chế theo dõi việc giải quyết kiến nghị sau giám sát; thúc đẩy phong trào "Bình dân học vụ số"; phát huy các mô hình tự quản tại khu dân cư; tăng cường đối ngoại nhân dân và tiếp tục tinh gọn tổ chức bộ máy.
Đặc biệt, MTTQ Việt Nam xác định xây dựng đội ngũ cán bộ theo phương châm "3 gần": Gần dân, gần cơ sở, gần không gian số; "5 phải": Phải lắng nghe, phải đối thoại, phải làm mẫu, phải chịu trách nhiệm, phải báo cáo kết quả; "4 không": Không hình thức, không né tránh, không đùn đẩy, không làm sai chức năng.
Kép lại Báo cáo, Phó Chủ tịch Hà Thị Nga kêu gọi đồng bào trong nước và cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài tiếp tục phát huy truyền thống đoàn kết, khát vọng dân tộc, ý chí tự chủ, tự cường; chung sức, đồng lòng cùng Đảng và Nhà nước xây dựng đất nước Việt Nam phát triển hùng cường trong kỷ nguyên mới.
Đặng Thuỷ - Hữu Thắng
