Bà L.T.P.T là người lao động có thu nhập cá nhân từ tiền công tiền lương và tự khai và nộp thuế (không thông qua tổ chức khấu trừ thu nhập), do cơ quan Thuế TP.HCM quản lý. Bà T. muốn hỏi về các điều khoản giảm trừ thuế TNCN liên quan đến Bảo hiểm nhân thọ như sau.
(1) Điểm a Khoản 2 Điều 46 quy định, thu nhập tính thuế của người lao động sẽ trừ ra các khoản đóng bảo hiểm nhân thọ tự nguyện do người lao động tự đóng. Bà T. tự mua và tự đóng tiền bảo hiểm nhân thọ cho chính mình với công ty Manulife (không thông qua tổ chức trả thu nhập), Manulife là doanh nghiệp bảo hiểm có đăng ký hợp pháp ở Việt Nam. Như vậy bà T. có đủ điều kiện để trừ phí bảo hiểm Manulife ra khỏi thu nhập tính thuế TNCN hay không?
(2) Về quy định mức trần không giảm trừ quá 3 triệu đồng/tháng cho chi phí Bảo hiểm, bà T. đóng phí bảo hiểm nhân thọ một lần cho cả năm 2026, vậy bà có được mặc nhiên quy đổi chi phí năm ra từng tháng để giảm trừ theo mức trần này không? Giấy xác nhận mức phí bảo hiểm hàng tháng do Công ty bảo hiểm cung cấp có được chấp nhận làm chứng từ giảm trừ? Ví dụ bà T. đóng 36 triệu vào ngày 10/07/2026 cho hợp đồng bảo hiểm 1 năm từ tháng 07/2026 đến tháng 07/2027, có chứng từ thanh toán. Có phải bà T. sẽ được dùng 1 giấy đóng tiền này để giảm trừ tương đương 3tr/tháng cho 12 tháng trong giai đoạn kể trên đúng không? Nếu cần thêm chứng từ khác, cán bộ Thuế vui lòng nêu rõ.
Thuế Thành phố Hồ Chí Minh trả lời như sau:
Căn cứ Khoản 2 Điều 8 Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15 ngày 10/12/2025 của Quốc Hội có quy định về cách xác định thu nhập tính thuế trong kỳ tính thuế:
“2. Thu nhập tính thuế đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công là tổng thu nhập chịu thuế quy định tại khoản 2 Điều 3 của Luật này mà người nộp thuế nhận được trong kỳ tính thuế, trừ (-) đi các khoản đóng góp bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp đối với một số ngành, nghề phải tham gia bảo hiểm bắt buộc, khoản đóng góp tham gia bảo hiểm hưu tríbổ sung theo quy định của Luật Bảo hiểm xã hội, mua bảo hiểm hưu trí tự nguyện, bảo hiểm nhân thọ không vượt quá mức do Chính phủ quy định và các khoản giảm trừ quy định tại Điều 10 và Điều 11 của Luật này."
Căn cứ Khoản 2 Điều 46 Nghị định số 253/2026/NĐ-CP ngày 30/06/2026 của Chính Phủ có quy định về các khoản giảm trừ khi tính thu nhập tính thuế trong kỳ:
“2. Thu nhập tính thuế đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công là tổng thu nhập chịu thuế quy định tại Điều 8 của Nghị định này mà người nộp thuế nhận được trong kỳ tính thuế trừ (-) đi các khoản dưới đây:
a) Các khoản đóng góp bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp đối với một số ngành, nghề phải tham gia bảo hiểm bắt buộc, khoản đóng góp bảo hiểm xã hội tự nguyện theo Luật Bảo hiểm xã hội, khoản đóng góp bảo hiểm y tế tự nguyện theo Luật Bảo hiểm y tế, khoản đóng góp tham gia bảo hiểm hưu trí bổ sung theo Luật Bảo hiểm xã hội, mua bảo hiểm hưu trí tự nguyện, bảo hiểm nhân thọ.
Mức đóng góp tham gia bảo hiểm hưu trí bổ sung theo Luật Bảo hiểm xã hội, mua bảo hiểm hưu trí tự nguyện, bảo hiểm nhân thọ được trừ ra khỏi thu nhập khi xác định thu nhập tính thuế quy định tại điểm này tổng tối đa không quá 03 triệu đồng/tháng cho các hình thức tham gia bảo hiểm này, bao gồm cả số tiền do người sử dụng lao động đóng cho người lao động và cả số tiền do người lao động tự đóng (nếu có).
Căn cứ xác định thu nhập được trừ là bản chụp chứng từ nộp tiền (hoặc nộp phí) do tổ chức bảo hiểm, quỹ hưu trí bổ sung, doanh nghiệp bảo hiểm cấp và xác nhận của tổ chức trả thu nhập về số tiền bảo hiểm đã khấu trừ, đã nộp (trường hợp tổ chức trả thu nhập nộp thay)".
Kỳ tính thuế năm đầu tiên của người nộp thuế thuộc diện cá nhân cư trú tại Việt Nam được xác định là 12 tháng liên tục kể từ ngày đầu tiên có mặt tại Việt Nam. Người nộp thuế tự xác định là cá nhân tự kê khai, quyết toán thuế trực tiếp với cơ quan thuế, cá nhân tự mua bảo hiểm nhân thọ cho bản thân và thanh toán phí trực tiếp cho doanh nghiệp bán bảo hiểm.
Trường hợp cá nhân mua bảo hiểm hưu trí bổ sung theo Luật Bảo hiểm xã hội, mua bảo hiểm hưu trí tự nguyện, bảo hiểm nhân thọ (bao gồm cả số tiền do người sử dụng lao động đóng cho người lao động và cả số tiền do người lao động tự đóng – nếu có) tổng tối đa không quá 3 triệu đồng/tháng cho các hình thức bảo hiểm này thì được trừ ra khỏi thu nhập khi xác định thu nhập tính thuế trong kỳ.
Các hồ sơ để làm căn cứ xác định các khoản trên là thu nhập được trừ bao gồm bản chụp chứng từ nộp tiền (hoặc nộp phí) do tổ chức bảo hiểm, quỹ hưu trí bổ sung, doanh nghiệp bảo hiểm cấp.
Hải My
