Nghị định số 364/2025/NĐ-CP của Chính phủ chính thức có hiệu lực từ ngày 1/1/2026, thay thế Nghị định 90/2023, với nhiều điều chỉnh quan trọng liên quan đến phí sử dụng đường bộ đối với ô tô.
Theo Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ, khái niệm xe ô tô không bao gồm xe chở người bốn bánh có gắn động cơ và xe chở hàng bốn bánh có gắn động cơ.
Trong khi đó, Nghị định 364/2025 quy định đối tượng chịu phí sử dụng đường bộ là xe ô tô theo pháp luật về trật tự, an toàn giao thông đường bộ, được cấp đăng ký, gắn biển số và có giấy chứng nhận kiểm định an toàn kỹ thuật, bảo vệ môi trường.
Vì vậy, kể từ khi nghị định mới có hiệu lực, xe chở người 4 bánh và xe chở hàng 4 bánh có gắn động cơ sẽ không còn thuộc diện phải nộp phí sử dụng đường bộ.
Bên cạnh đó, Nghị định cũng sửa đổi quy định về trường hợp xe ô tô không chịu phí sử dụng đường bộ, bao gồm: Xe bị hư hỏng không sử dụng được; xe bị thải bỏ, bị mất không tìm được và chủ xe đề nghị thu hồi chứng nhận đăng ký xe, biển số xe theo quy định pháp luật về trật tự, an toàn giao thông đường bộ; Xe bị tịch thu; xe bị tạm giữ từ 30 ngày trở lên; Xe tạm dừng tham gia giao thông liên tục từ 30 ngày trở lên...
Trường hợp không chịu phí khác là: Xe của doanh nghiệp, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh không tham gia giao thông, không sử dụng đường dành cho giao thông công cộng (GTCC) hoặc xe đang tham gia giao thông, sử dụng đường dành cho GTCC chuyển sang không tham gia giao thông, không sử dụng đường dành cho GTCC.
Ngoài ra, từ năm 2026, chủ xe chỉ còn hai hình thức nộp phí sử dụng đường bộ, gồm: nộp theo chu kỳ kiểm định hoặc nộp theo năm dương lịch. Hình thức nộp phí theo tháng chính thức bị bãi bỏ, nhằm đơn giản hóa thủ tục và thuận tiện hơn cho người dân.
Nghị định cũng quy định rõ đối với ô tô được thanh lý, phát mại (có nguồn gốc từ xe ô tô bị tịch thu, thu hồi bởi cơ quan nhà nước; xe ô tô của các cơ quan hành chính, đơn vị sự nghiệp công lập...), chủ xe mới chỉ phải nộp phí từ thời điểm đưa xe đi kiểm định để lưu hành, thay vì phải gánh nghĩa vụ tài chính của chủ cũ.
Trước đây, Nghị định 90/2023 chỉ quy định miễn phí đối với xe bị hủy hoại do tai nạn hoặc thiên tai và xe bị tịch thu hoặc bị thu hồi đăng ký, biển số.
Theo Cục Đăng kiểm Việt Nam, trong thực tế có nhiều trường hợp xe bị hư hỏng do nguyên nhân khác hoặc bị cơ quan chức năng tạm giữ dài ngày vì liên quan đến tai nạn giao thông, tang vật vụ án… không tham gia giao thông nhưng vẫn phải nộp phí. Việc bổ sung quy định mới được đánh giá là phù hợp với thực tiễn quản lý phương tiện.
Hải My (t/h)
