Thông tin từ Cổng thông tin điện tử Công an tỉnh Lâm Đồng, thời gian gần đây, tình trạng lừa đảo trên không gian mạng tiếp tục diễn biến phức tạp, với nhiều phương thức, thủ đoạn ngày càng tinh vi, thay đổi liên tục nhằm đối phó với sự cảnh giác của nhân dân và cơ quan chức năng.
Đáng chú ý là thủ đoạn giả danh cán bộ Bảo hiểm xã hội, cơ quan quản lý dữ liệu dân cư, cơ sở giáo dục hoặc đơn vị y tế để hướng dẫn người dân cập nhật, đồng bộ, cấp đổi thông tin bảo hiểm y tế, bảo hiểm xã hội. Qua đó, các đối tượng từng bước chiếm đoạt thông tin cá nhân, thông tin tài khoản ngân hàng và tài sản của người dân.
Qua công tác nắm tình hình và tiếp nhận phản ánh của Nhân dân, cơ quan Công an nhận thấy đây là thủ đoạn được các đối tượng chuẩn bị kỹ lưỡng, kết hợp việc thu thập dữ liệu cá nhân, lợi dụng tâm lý chủ quan, thiếu cảnh giác của người dân và sử dụng công nghệ cao để chiếm quyền điều khiển điện thoại.
Các đối tượng thường gọi điện, nhắn tin tự xưng là cán bộ Bảo hiểm xã hội, thông báo hồ sơ có sai sót, thẻ bảo hiểm y tế bị lỗi hoặc cần “đồng bộ dữ liệu” để nhận trợ cấp. Sau đó, chúng yêu cầu người dân kết bạn qua Zalo, Facebook và gửi các đường link có đuôi lạ, như “.apk”, “.govvvn.com” để tải phần mềm giả mạo “Thẻ bảo hiểm xã hội điện tử”, thay vì tải ứng dụng từ các kho chính thống như App Store hoặc Google Play.
Sau khi người dân cài đặt, ứng dụng giả mạo sẽ yêu cầu cấp quyền truy cập tin nhắn, danh bạ, hình ảnh và đặc biệt là quyền trợ năng trên điện thoại. Từ đó, mã độc có thể tự đọc mã OTP, theo dõi thao tác của người dùng, đánh cắp thông tin đăng nhập ngân hàng điện tử và thực hiện hành vi rút tiền từ tài khoản của bị hại.
Một số trường hợp, các đối tượng còn yêu cầu người dân cung cấp mã OTP ngân hàng, mật khẩu cá nhân, dữ liệu sinh trắc học hoặc chuyển tiền để làm “thủ tục”, “xác minh hồ sơ”, “cập nhật dữ liệu”. Khi có được thông tin, chúng nhanh chóng chiếm đoạt tiền trong tài khoản ngân hàng của nạn nhân.
Trước tình hình trên, cơ quan Công an khuyến cáo người dân tuyệt đối không kết bạn qua mạng xã hội với người lạ tự xưng là cán bộ cơ quan nhà nước, cán bộ Bảo hiểm xã hội để hướng dẫn làm thủ tục trực tuyến. Khi nhận được cuộc gọi đáng ngờ, người dân cần liên hệ trực tiếp cơ quan Bảo hiểm xã hội địa phương hoặc tổng đài hỗ trợ chính thức để kiểm chứng thông tin.
Người dân không truy cập các đường dẫn không rõ nguồn gốc, không tải, cài đặt ứng dụng từ đường link do người lạ gửi đến. Đối với ứng dụng VssID, người dân chỉ tải từ kho ứng dụng chính thống là Google Play đối với điện thoại Android hoặc App Store đối với điện thoại iOS.
Tuyệt đối không cung cấp mã OTP, mật khẩu tài khoản ngân hàng, thông tin thẻ, dữ liệu sinh trắc học như khuôn mặt, vân tay cho bất kỳ người lạ nào; không chuyển tiền theo yêu cầu của các đối tượng tự xưng là cán bộ cơ quan chức năng khi chưa được kiểm chứng rõ ràng.
Trong trường hợp đã lỡ truy cập đường link nghi vấn hoặc cài đặt ứng dụng có dấu hiệu chứa mã độc, người dân cần nhanh chóng ngắt kết nối Internet trên điện thoại, sử dụng thiết bị khác liên hệ ngay với ngân hàng để yêu cầu khóa khẩn cấp tài khoản, dịch vụ ngân hàng điện tử; đồng thời đến cơ quan Công an gần nhất để trình báo, phục vụ công tác xác minh, điều tra, xử lý theo quy định.
Mỗi người dân nâng cao ý thức bảo vệ dữ liệu cá nhân, tuyệt đối không chủ quan trước các cuộc gọi, tin nhắn tự xưng là cán bộ cơ quan nhà nước. Trong bối cảnh tội phạm công nghệ cao không ngừng thay đổi phương thức hoạt động, sự cảnh giác của người dân chính là “lá chắn” hiệu quả để bảo vệ tài sản của bản thân, gia đình và góp phần phòng ngừa, đấu tranh với các hành vi vi phạm pháp luật trên không gian mạng.
Mọi thông tin phản ánh về các hành vi có dấu hiệu lừa đảo hoặc nghi vấn chiếm đoạt tài sản trên không gian mạng, đề nghị Nhân dân kịp thời liên hệ cơ quan Công an nơi gần nhất để được hướng dẫn, tiếp nhận và xử lý theo quy định.
Quỳnh Anh (t/h)
