Thông tin từ Cổng thông tin điện tử Công an tỉnh Cà Mau, qua công tác điều tra, xác minh các vụ án liên quan đến hành vi tổ chức cho người khác trốn đi nước ngoài hoặc ở lại nước ngoài trái phép, Phòng An ninh điều tra Công an tỉnh phát hiện nhiều phương thức, thủ đoạn hoạt động tinh vi của các đối tượng.
Đáng chú ý, các đối tượng thường lợi dụng nhu cầu tìm kiếm việc làm, mong muốn có thu nhập cao của người dân để đưa ra những lời mời chào hấp dẫn, hứa hẹn công việc nhẹ nhàng, mức lương cao, chế độ đãi ngộ tốt.
Để qua mặt cơ quan chức năng, các đối tượng tổ chức cho người lao động xuất cảnh dưới nhiều hình thức như thăm thân, du lịch, khảo sát thị trường... nhưng thực chất là đưa người sang nước ngoài làm việc trái phép. Khi đến nơi, người lao động có thể bị đưa vào những môi trường làm việc khắc nghiệt, phải lao động quá sức, bị đánh đập, hành hạ, đe dọa cả về thể xác lẫn tinh thần.

Nhiều trường hợp muốn trở về Việt Nam nhưng không thể tự giải quyết, phải bỏ trốn hoặc mất thêm tiền để được các đối tượng cho về nước. Những lời hứa hẹn ban đầu cuối cùng chỉ để lại hậu quả nặng nề, khiến người lao động rơi vào cảnh tiền mất, sức khỏe và tinh thần bị tổn hại.
Để chủ động phòng ngừa, không trở thành nạn nhân của các đường dây tổ chức đưa người đi nước ngoài trái phép, người dân nắm rõ một số điều kiện cơ bản khi đi làm việc ở nước ngoài theo quy định của Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng năm 2020, cụ thể:
Thứ nhất, đủ độ tuổi và có năng lực hành vi dân sự đầy đủ: Người lao động phải từ đủ 18 tuổi trở lên, có đầy đủ năng lực hành vi dân sự theo quy định của pháp luật.
Thứ hai, tự nguyện đi làm việc ở nước ngoài: Việc đi làm việc ở nước ngoài phải xuất phát từ ý chí tự nguyện của người lao động, không bị ép buộc, cưỡng ép hoặc lừa gạt.
Thứ ba, đáp ứng yêu cầu về sức khỏe: Người lao động phải có đủ sức khỏe theo quy định của pháp luật Việt Nam và yêu cầu của bên nước ngoài tiếp nhận lao động.
Thứ tư, đáp ứng yêu cầu về trình độ và kỹ năng nghề: Người lao động phải đáp ứng các yêu cầu về ngoại ngữ, chuyên môn, trình độ, kỹ năng nghề và những điều kiện khác theo yêu cầu của bên nước ngoài tiếp nhận lao động.
Thứ năm, đủ điều kiện xuất cảnh: Không thuộc trường hợp bị cấm xuất cảnh, không được xuất cảnh hoặc bị tạm hoãn xuất cảnh theo quy định của pháp luật Việt Nam.
Thứ sáu, có hợp đồng lao động hợp pháp: Đối với trường hợp người lao động trực tiếp giao kết hợp đồng với người sử dụng lao động ở nước ngoài, phải có hợp đồng lao động với các nội dung bảo đảm theo quy định tại Điều 52 Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng.
Cuối cùng, thực hiện đăng ký hợp đồng lao động: Người lao động trực tiếp giao kết hợp đồng phải thực hiện thủ tục đăng ký và được cơ quan có thẩm quyền xác nhận theo quy định. Hiện nay, người lao động nộp hồ sơ tại UBND cấp xã nơi thường trú để được xem xét, xác nhận việc đăng ký hợp đồng lao động.
Đối với trường hợp đi làm việc ở nước ngoài thông qua doanh nghiệp dịch vụ, người lao động cần kiểm tra doanh nghiệp có giấy phép hoạt động hợp pháp, tìm hiểu rõ công việc, địa điểm làm việc, thời hạn hợp đồng, tiền lương, các khoản chi phí và quyền lợi của mình trước khi ký kết. Không nên giao tiền, giấy tờ tùy thân cho các cá nhân, tổ chức không rõ tư cách pháp lý hoặc không có căn cứ hợp pháp.
Bên cạnh đó, người dân có thể tìm hiểu các quy định liên quan tại Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng năm 2020; tham khảo thông tin từ cơ quan nhà nước có thẩm quyền hoặc đến UBND cấp xã nơi cư trú để được hướng dẫn cụ thể về trình tự, thủ tục và các chính sách liên quan.
Cơ quan Công an đặc biệt khuyến cáo, người dân cần hết sức cảnh giác trước những lời mời chào đi làm việc ở nước ngoài với nội dung như “việc nhẹ, lương cao”, “không cần trình độ, không cần ngoại ngữ”, “chỉ cần cung cấp căn cước công dân, ảnh chân dung là được xuất cảnh”, hoặc hứa hẹn có thể đưa người lao động sang Hàn Quốc, Nhật Bản, Nga, Trung Quốc và các quốc gia khác làm việc mà không cần thực hiện các thủ tục theo quy định.
Đây có thể là những thủ đoạn nhằm dụ dỗ, lừa đảo, tổ chức xuất cảnh trái phép, thậm chí mua bán người và bóc lột sức lao động. Người dân tuyệt đối không tin tưởng, không giao giấy tờ tùy thân, không chuyển tiền cho các đối tượng khi chưa xác minh rõ thông tin; đồng thời, cần chủ động thông báo cho cơ quan Công an khi phát hiện dấu hiệu nghi vấn để kịp thời phòng ngừa, ngăn chặn và xử lý theo quy định của pháp luật.
Mỗi người lao động cần nâng cao ý thức cảnh giác, chủ động tìm hiểu pháp luật, lựa chọn con đường đi làm việc ở nước ngoài hợp pháp, an toàn; không vì lợi ích trước mắt mà đánh đổi sức khỏe, tài sản và sự an toàn của bản thân.
Quỳnh Anh (t/h)