Nghị định số 339/2026/NĐ-CP ngày 26/8/2026 quy định về hành vi vi phạm hành chính, hình thức, mức xử phạt, biện pháp khắc phục hậu quả, thẩm quyền lập biên bản và thẩm quyền xử phạt trong 4 lĩnh vực: xây dựng; quản lý công trình hạ tầng kỹ thuật; quản lý, phát triển nhà; kinh doanh bất động sản.
Đối tượng áp dụng gồm tổ chức, cá nhân có hành vi vi phạm hành chính trong các lĩnh vực thuộc phạm vi điều chỉnh của nghị định; người có thẩm quyền lập biên bản, xử phạt và các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan.
Nghị định quy định các hình thức xử phạt gồm cảnh cáo và phạt tiền. Tùy theo tính chất, mức độ vi phạm, tổ chức, cá nhân còn có thể bị áp dụng các hình thức xử phạt bổ sung và biện pháp khắc phục hậu quả theo từng hành vi cụ thể.
Đối với lĩnh vực xây dựng, nghị định quy định nhiều nhóm hành vi vi phạm liên quan đến hoạt động xây dựng, quản lý chất lượng công trình, trật tự xây dựng và các hoạt động có liên quan. Mức phạt tiền tối đa đối với tổ chức trong lĩnh vực này là 1 tỷ đồng.
Trong quản lý công trình hạ tầng kỹ thuật, các quy định xử phạt được áp dụng đối với những hành vi vi phạm trong quản lý, khai thác và bảo vệ công trình hạ tầng kỹ thuật thuộc phạm vi điều chỉnh. Mức phạt tiền tối đa đối với tổ chức trong lĩnh vực này là 300 triệu đồng.
Đối với quản lý, phát triển nhà, nghị định quy định các hành vi vi phạm trong quản lý, sử dụng và phát triển nhà ở, với mức phạt tiền tối đa đối với tổ chức là 300 triệu đồng.
Trong kinh doanh bất động sản, nghị định quy định các hành vi vi phạm trong hoạt động kinh doanh bất động sản và dịch vụ bất động sản. Mức phạt tiền tối đa đối với tổ chức trong lĩnh vực này là 1 tỷ đồng. Ngoài phạt tiền, một số trường hợp còn có thể bị đình chỉ hoạt động kinh doanh bất động sản hoặc hoạt động kinh doanh dịch vụ sàn giao dịch bất động sản theo thời hạn quy định.
Nghị định cũng quy định các biện pháp khắc phục hậu quả tương ứng với từng nhóm hành vi vi phạm. Việc áp dụng biện pháp khắc phục được thực hiện căn cứ vào tính chất, mức độ và hậu quả của hành vi vi phạm theo quy định của nghị định.
Một nội dung đáng chú ý là quy định về thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính. Theo đó, thời hiệu xử phạt được xác định khác nhau giữa các nhóm lĩnh vực thuộc phạm vi điều chỉnh, đồng thời quy định cách xác định thời điểm bắt đầu tính thời hiệu đối với hành vi vi phạm đã kết thúc và hành vi vi phạm đang được thực hiện.
Đối với vi phạm liên quan đến nhà ở riêng lẻ, nghị định có quy định về thời điểm chấm dứt hành vi vi phạm để làm căn cứ xác định thời hiệu xử phạt. Theo đó, thời điểm này được xác định là ngày đưa công trình vào sử dụng; trường hợp không xác định được ngày đưa vào sử dụng thì căn cứ ngày hoàn thành công trình ghi trong hợp đồng thi công xây dựng.
Nghị định cũng quy định nguyên tắc xử lý đối với trường hợp một công trình xây dựng có hành vi vi phạm liên quan đồng thời đến pháp luật về đất đai và pháp luật về xây dựng, nhằm xác định quy định xử phạt được áp dụng đối với từng trường hợp.
Nghị định số 339/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 26/8/2026 thay thế cho Nghị định số 16/2022/NĐ-CP ngày 28/1/2022 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính về xây dựng.
Theo Cổng TTĐT Bộ Xây dựng
