Sáng 23/10, Quốc hội nghe Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng trình bày tờ trình về dự án Luật Văn bản quy phạm pháp luật.
Dự thảo gồm 9 chương, 68 điều, đề xuất đổi mới quy trình xây dựng pháp luật và gắn kết với tổ chức thi hành.
Bộ trưởng cho biết, dự thảo Luật đổi mới quy trình xây dựng luật, pháp lệnh trên cơ sở tiếp tục phân định rõ quy trình xây dựng chính sách và quy trình soạn thảo, đồng thời bảo đảm tính liên thông, kế thừa kết quả giữa các giai đoạn.
Theo đó, dự thảo Luật không quy định bước thẩm định trong quy trình xây dựng chính sách, mà kiểm soát chất lượng chính sách thông qua việc 8 cơ quan, gồm: Bộ Tư pháp, Bộ Ngoại giao, Bộ Quốc phòng, Bộ Công an, Bộ Tài chính, Bộ Nội vụ, Bộ Khoa học và Công nghệ và Thanh tra Chính phủ bắt buộc có ý kiến bằng văn bản đối với hồ sơ chính sách tương tự như nội dung thẩm định.
Đối với hồ sơ dự án luật, pháp lệnh, ông Tùng cho biết, Bộ Tư pháp vẫn chủ trì phối hợp với các bộ, ngành thẩm định trước khi Chính phủ thông qua để trình Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội.
Đáng chú ý, thực hiện đơn giản hóa và liên thông hồ sơ trong suốt quy trình xây dựng chính sách và soạn thảo văn bản. Cụ thể, khoảng 30% thành phần hồ sơ được cắt giảm so với quy định của Luật hiện hành trong từng giai đoạn. Hồ sơ giữa các giai đoạn được kế thừa nội dung, trọng tâm là báo cáo đánh giá tác động được cập nhật khi chính sách thay đổi.
Hoàn thiện quy trình thẩm tra, xem xét, thông qua và công bố luật, pháp lệnh, trong đó quy định việc xem xét, thông qua dự thảo luật tại một hoặc nhiều kỳ họp; hoàn thiện quy trình xem xét, thông qua dự thảo pháp lệnh ngay tại phiên họp của Ủy ban Thường vụ Quốc hội khi dự thảo pháp lệnh đạt được sự đồng thuận, nhất trí cao và không còn ý kiến khác.
Đồng thời, hoàn thiện trình tự, thủ tục rút gọn và việc xây dựng, ban hành văn bản trong trường hợp đặc biệt và bổ sung cơ chế để Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ điều chỉnh quy định của luật trong trường hợp khẩn cấp, cấp bách mà Quốc hội không thể họp; hoàn thiện quy định về ban hành văn bản quy phạm pháp luật thí điểm chính sách đối với các hình thức luật, nghị định và nghị quyết của Hội đồng nhân dân cấp tỉnh.
Đặc biệt, bổ sung đánh giá hiệu quả thi hành và phản ứng chính sách, tạo cơ sở để kịp thời nhận diện, xử lý những khó khăn, vướng mắc, bất cập phát sinh từ thực tiễn, đưa kết quả tổ chức thi hành pháp luật trở thành căn cứ quan trọng để tiếp tục hoàn thiện pháp luật.
Qua đó, hình thành cơ chế phản hồi thường xuyên giữa xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật, chuyển tư duy đánh giá hiệu quả pháp luật từ "tốt trong văn bản" sang "tốt trong cuộc sống".
Thẩm tra dự án Luật, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu cho biết, Ủy ban tán thành sự cần thiết sửa đổi toàn diện luật, nhận định nội dung dự thảo cơ bản bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp và thống nhất với hệ thống pháp luật.
Về nguyên tắc xây dựng, ban hành và thi hành văn bản, Ủy ban nhất trí bổ sung yêu cầu "chủ động nhận diện, phòng ngừa, kịp thời khắc phục sơ hở, bất cập trong quy định của pháp luật có thể bị lợi dụng để tham nhũng, lãng phí, tiêu cực". Tuy nhiên, cơ quan thẩm tra đề nghị cân nhắc khi cụ thể hóa yêu cầu này thành nội dung thẩm định, thẩm tra để bảo đảm tính khả thi.
Ủy ban cũng đề nghị rà soát, quy định gọn hơn theo từng nhóm nguyên tắc, tập trung vào những nội dung cơ bản, cốt lõi, xuyên suốt quá trình xây dựng, ban hành và tổ chức thi hành pháp luật.
Đối với đề xuất sắp xếp các văn bản theo thứ bậc hiệu lực pháp lý "từ cao đến thấp", cơ quan thẩm tra tán thành nhằm tạo thuận lợi khi áp dụng. Song, Ủy ban đề nghị làm rõ cách xử lý khi các văn bản cùng thứ bậc, do những chủ thể khác nhau ban hành, quy định khác nhau về cùng một vấn đề.
Báo cáo thẩm tra tóm tắt cho biết, báo cáo đầy đủ còn có ý kiến về việc lược bỏ thủ tục thẩm định chính sách, tham vấn chính sách và hoàn thiện quy trình soạn thảo, thông qua luật, pháp lệnh, nhưng không trình bày cụ thể các ý kiến này.
Nguyễn Thu Huyền/Người Đưa Tin
