Sáng 28/9, tại Nhà Quốc hội diễn ra Hội nghị đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách lần thứ Nhất, nhiệm kỳ khóa XVI thảo luận một số nội dung trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khoá XVI.
Đề nghị tính ưu đãi thuế từ khi doanh nghiệp có thu nhập chịu thuế
Cho ý kiến đối với nhóm dự án Luật thuộc lĩnh vực kinh tế, tài chính đối với dự án Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa, ĐBQH Trần Văn Lâm (đoàn Tp.Bắc Ninh) quan tâm đến chính sách về thuế và kế toán tại Điều 9, đại biểu Lâm cho rằng, tại khoản 2 Điều 9 quy định việc miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong 3 năm kể từ ngày được cấp giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp lần đầu đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Bày tỏ đồng tình với mục tiêu hỗ trợ doanh nghiệp trong giai đoạn đầu khởi sự rất khó khăn, nhưng ông Lâm đề nghị xem xét lại thời điểm bắt đầu tính miễn thuế.
Thực tế những năm đầu thường là thời gian doanh nghiệp đầu tư nhà xưởng, mua sắm thiết bị, tuyển dụng lao động, tìm kiếm khách hàng, xây dựng thị trường… Doanh thu thường rất thấp và không ít doanh nghiệp chưa có lãi, lãi rất thấp hoặc thậm chí lỗ.
"Nếu thời gian miễn thuế tính từ ngày đăng ký thì thời gian ưu đãi có thể trôi qua trong khi doanh nghiệp chưa phát sinh số thuế phải nộp. Tức là chưa có lãi thì đã hết thời hạn được miễn giảm thuế. Như vậy, chính sách ưu đãi này không đi vào thực tế đối với nhiều doanh nghiệp, đặc biệt là với doanh nghiệp nhỏ và vừa mới lần đầu đăng ký", đại biểu nêu.
Như vậy, doanh nghiệp mất năm đầu để đầu tư ổn định sản xuất, đến những năm sau thì thời gian thực sự được miễn thuế còn rất ngắn hoặc không có. Doanh nghiệp cần phải có thời gian chuẩn bị dài, nhất là doanh nghiệp sản xuất, để có thể được lợi nhuận.
Đại biểu đề nghị thời gian miễn thuế phải bắt đầu từ năm đầu tiên doanh nghiệp có thu nhập chịu thuế, không phải từ năm đầu tiên đăng ký.
Đối với quy định cho phép doanh nghiệp có doanh thu năm không quá 10 tỷ đồng được lựa chọn phương pháp tính thuế thu nhập doanh nghiệp, đại biểu cho rằng đây là hướng có thể giảm chi phí tuân thủ, nhất là với doanh nghiệp nhỏ và doanh nghiệp chuyển đổi từ hộ kinh doanh.
Tuy nhiên, cần rà soát đồng bộ giữa thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế giá trị gia tăng và chế độ kế toán. Nếu doanh nghiệp được lựa chọn phương pháp tính thuế thu nhập trực tiếp trên doanh thu nhưng vẫn phải thực hiện đầy đủ việc theo dõi thuế giá trị gia tăng đầu vào, đầu ra, khấu trừ và các yêu cầu kế toán liên quan thì mức độ đơn giản hóa sẽ chưa đạt như kỳ vọng
Quan tâm về chính sách thuế, ĐBQH Nguyễn Văn Huy (đoàn Hưng Yên) cho biết, dự thảo quy định doanh nghiệp siêu nhỏ, doanh nghiệp nhỏ thì được áp dụng mức thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp thấp hơn mức thuế suất thông thường. Đồng thời, quy định doanh nghiệp nhỏ và vừa được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong 3 năm kể từ khi được cấp giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp lần đầu.
Đại biểu đồng tình với quan điểm cần sử dụng chính sách thuế như một công cụ để khuyến khích khởi nghiệp, đầu tư và phát triển doanh nghiệp. Tuy nhiên, đại biểu đề nghị là cân nhắc kỹ quy định miễn thuế 3 năm đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa theo hướng hiện nay.
Lý do theo đại biểu, nếu áp dụng đối tượng rộng đối với lại toàn bộ doanh nghiệp nhỏ và vừa mới thành lập, thì chính sách có thể tạo ra chi phí ngân sách lớn nhưng chưa chắc đã tương xứng với mức độ cần thiết của từng nhóm doanh nghiệp.
Trong thực tế, nhu cầu hỗ trợ một doanh nghiệp khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, doanh nghiệp sản xuất, tham gia chuỗi cung ứng, doanh nghiệp công nghệ cao sẽ rất khác với một doanh nghiệp hoạt động trong ngành nghề kinh doanh thông thường.
"Do đó, đề nghị cơ quan soạn thảo nghiên cứu theo hướng phân tầng chính sách thuế. Trong đó, ưu đãi cao hơn, dài hơn hoặc là có điều kiện với những doanh nghiệp thuộc ngành, lĩnh vực ưu tiên, có hoạt động đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, sản xuất xanh, tham gia chuỗi giá trị, tạo nhiều việc làm hoặc có khả năng đóng góp lớn cho nền kinh tế", đại biểu Huy nói.
Đồng thời, cần quy định rõ nguyên tắc không để doanh nghiệp lợi dụng chính sách bằng cách chia tách, thành lập doanh nghiệp mới hoặc chuyển hoạt động sang pháp nhân mới chỉ nhằm tiếp tục hưởng ưu đãi.
Đại biểu cũng đề nghị là rà soát kỹ sự thống nhất giữa Điều 9 với pháp luật về thuế thu nhập doanh nghiệp và các luật chuyên ngành khác. Nhất là nguyên tắc tránh trùng lặp ưu đãi, để bảo đảm chính sách thuế vừa có tính khuyến khích, vừa bảo đảm công bằng giữa các doanh nghiệp và khả năng cân đối ngân sách Nhà nước.
Hài hòa với quy định của luật thuế, đảm bảo 2 nguyên tắc
Lý do miễn 3 năm đầu thuế thu nhập với doanh nghiệp nhỏ và vừa
ĐBQH Lã Thanh Tân (đoàn Tp.Hải Phòng) cho biết, Điều 9 dự thảo luật quy định nhiều nội dung về thuế, trong đó có miễn thuế thu nhập doanh nghiệp 3 năm kể từ khi được cấp giấy đăng ký kinh doanh lần đầu.
Với mục tiêu là một chính sách, một cách hiểu và một cách thực hiện, đại biểu Lã Thanh Tân đề nghị đối với các chính sách thuế mang tính nguyên tắc, định hướng nên rà soát quy định trong luật này.
Cùng với đó, đối với các mức thuế, thời điểm tính ưu đãi, phương pháp tính thuế… nên được quy định thống nhất trong luật thuế. Nếu các chính sách của Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa khác với luật thuế chuyên ngành cần phải đồng thời sửa luật chuyên ngành, tránh doanh nghiệp phải lựa chọn giữa 2 quy định của pháp luật.
Giải trình, làm rõ ý kiến ĐBQH quan tâm, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, dự án luật xác định doanh nghiệp nhỏ và vừa căn cứ vào số lao động bình quân và nguồn vốn. Theo đó, số lao động bình quân là không quá 300 người, nguồn vốn dưới 150 tỷ đồng hoặc doanh số dưới 400 tỷ đồng. Với tiêu chí này, doanh nghiệp nhỏ và vừa chiếm 98,4% trên tổng số doanh nghiệp Việt Nam.
Về các chính sách hỗ trợ, Bộ trưởng khẳng định nguyên tắc tạo điều kiện tối đa cho doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh, hỗ trợ và khuyến khích doanh nghiệp phát triển cả về quy mô lẫn chất lượng, đồng thời hài hòa với quy mô ngân sách.
Việc xác định thúc đẩy doanh nghiệp nhỏ và vừa trưởng thành là nhiệm vụ hết sức quan trọng để đạt mục tiêu tăng trưởng 2 con số.
Đề cập chính sách hỗ trợ về thuế, Bộ trưởng Bộ Tài chính cho biết đã tính toán hài hòa với quy định của luật thuế, đảm bảo 2 nguyên tắc là hỗ trợ về nghĩa vụ thuế và giảm thiểu chi phí tuân thủ chính sách thuế.
Theo Bộ trưởng, trên thế giới, các nước đều thực hiện hỗ trợ 3 năm đầu khi khởi nghiệp, vì 3 năm đầu là thời gian khó khăn nhất khi doanh nghiệp bỏ tiền vốn mua sắm thiết bị, tổ chức triển khai và tiếp cận thị trường.
Bộ trưởng tính toán với mức hỗ trợ 3 năm đầu với quy mô số lượng doanh nghiệp vừa và nhỏ hiện tại thì hằng năm ngân sách chi ra khoảng 10.000 tỷ đồng riêng cho ưu đãi giảm 3 năm thuế thu nhập doanh nghiệp.
Cùng với đó, áp dụng phương pháp tính thuế đơn giản nhất về thuế giá trị gia tăng (VAT) và thuế thu nhập doanh nghiệp để giảm chi phí tuân thủ, dễ làm, dễ tính.
Về phiếu hỗ trợ (voucher), Bộ trưởng nhấn mạnh đây là điểm mới quy định trong dự luật. Theo đó, voucher là chứng chỉ hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa giảm một số chi phí khi thực hiện một số dịch vụ, có ghi rõ thời gian và không được chuyển nhượng.
"Khi doanh nghiệp đủ điều kiện mang voucher đến thì được giảm chi phí", Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho hay.
Hoàng Thị Bích/Người đưa tin
