Công ty chúng tôi kê khai thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ, Trong năm 2026 có phát sinh nghiệp vụ nhập khẩu hàng hóa từ nhà cung cấp nước ngoài. Tuy nhiên trong quá trình kiểm tra, sử dụng, Công ty phát hiện lô hàng nhập khẩu không đạt yêu cầu về chất lượng theo thỏa thuận tại hợp đồng nhập khẩu.
Công ty đã thanh toán toàn bộ tiền hàng cho nhà cung cấp nước ngoài. Sau khi trao đổi, hai bên thống nhất nhà cung cấp nhận lại số hàng không đạt chất lượng và giao hàng mới thay thế. Giá trị hàng hóa trả lại được hai bên đối trừ với nghĩa vụ giao hàng thay thế, không phát sinh khoản thu tiền bán hàng từ Công ty.
Đề nghị Quý cơ quan hướng dẫn các nội dung sau:
1. Đối với nghiệp vụ tái xuất hàng hóa nhập khẩu không đạt chất lượng để trả lại nhà cung cấp nước ngoài, Công ty có bắt buộc phải lập hóa đơn GTGT điện tử theo quy định pháp luật về hóa đơn Việt Nam hay chỉ cần lập Commercial Invoice theo hợp đồng nhập khẩu ban đầu để thực hiện thủ tục tái xuất?
2. Trường hợp phải lập hóa đơn GTGT điện tử, đề nghị hướng dẫn cụ thể loại hóa đơn, thuế suất GTGT áp dụng và cách kê khai thuế GTGT đầu ra, điều chỉnh giảm thuế GTGT khâu nhập khẩu tương ứng trên hồ sơ khai thuế đối với nghiệp vụ trả hàng này.
3. Trường hợp nhà cung cấp nước ngoài giao hàng mới thay thế và hai bên thực hiện cấn trừ công nợ, đề nghị hướng dẫn hồ sơ, chứng từ cần thiết để chứng minh bản chất giao dịch trả hàng, không phát sinh doanh thu bán hàng xuất khẩu.
Bộ Tài chính trả lời như sau:
Căn cứ Nghị định số 254/2026/NĐ-CP ngày 30/6/2026 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 về hóa đơn điện tử, chúng từ điện tử.
- Tại khoản 1 Điều 4 quy định nguyên tắc lập hóa đơn điện tử:
“1. Khi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ, người bán phải lập hóa đơn điện tử để giao cho người mua (bao gồm cả các trường hợp hàng hóa, dịch vụ dùng để khuyến mại, quảng cáo, hàng mẫu; hàng hóa, dịch vụ dùng để cho, biểu, tặng, trao đổi, trả thay lương cho người lao động và tiêu dùng nội bộ; xuất hàng hóa dưới các hình thức cho vay, cho mượn) và các trường hợp lập hóa đơn theo quy định của Bộ trưởng Bộ Tài chính, trừ các trường hợp không phải sử dụng hóa đơn điện tử theo quy định tại Điều 7 Nghị định này.
- Tại điểm c khoản 3 Điều 6 quy định về đối tượng sử dụng hóa đơn điện tử:
“c) Cơ sở kinh doanh có hàng hóa, dịch vụ xuất khẩu (kể cả cơ sở gia công hàng hóa xuất khẩu) khi xuất khẩu hàng hóa, dịch vụ sử dụng hóa đơn điện tử: hóa đơn thương mại điện tử hoặc hóa đơn giá trị gia tăng điện tử hoặc hóa đơn bán hàng điện tử...”
- Tại Điều 7 quy định trường hợp không phải sử dụng hóa đơn điện tử.
- Tại Điều 8 quy định về loại hóa đơn như sau:
“1. Hóa đơn giá trị gia tăng là hóa đơn dành cho các tổ chức kinh tế khai thuế giá trị gia tăng theo phương pháp khấu trừ sử dụng cho các hoạt động:
d) Xuất khẩu hàng hóa, cung cấp dịch vụ ra nước ngoài;
3. Hóa đơn thương mại điện tử là hóa đơn áp dụng đối với các tổ chức kinh tế, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh (người xuất khẩu) có hoạt động xuất khẩu hàng hóa, cung cấp dịch vụ ra nước ngoài mà người xuất khẩu đáp ứng điều kiện chuyển dữ liệu hóa đơn thương mại bằng phương thức điện tử đến cơ quan thuế. Hóa đơn thương mại điện tử đáp ứng quy định về nội dung theo quy định tại Điều 10 Nghị định này và theo định dạng chuẩn dữ liệu. Trường hợp người xuất khẩu không đáp ứng điều kiện chuyển dữ liệu hóa đơn thương mại bằng phương thức điện tử đến cơ quan thuế thì lựa chọn lập hóa đơn giá trị gia tăng điện tử hoặc hóa đơn bán hàng điện tử.
Căn cứ điểm c khoản 5 Điều 10 Thông tư số 91/2026/TT-BTC ngày 30/6/2026 của Bộ Tài chính quy định về xử lý hóa đơn điện tử trong trường hợp trả lại hàng hóa, dịch vụ:
“c.1) Trường hợp trả lại hàng hóa: Trường hợp người mua trả lại toàn bộ hoặc một phần hàng hóa (bao gồm cả trường hợp đổi hàng làm thay đổi giả trị của hàng hóa đã mua) thì người bán lập hóa đơn điều chỉnh, trừ trường hợp các bên có thỏa thuận về việc người mua lập hóa đơn khi trả lại hàng hóa thì người mua lập hóa đơn điện tử giao cho người bản; người bản, người mua thực hiện nghĩa vụ thuế theo quy định khi bản hàng hóa;"
Căn cứ Nghị định số 181/2025/NĐ-CP ngày 01/7/2025 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Thuế giá trị gia tăng (GTGT):
- Tại khoản 1 Điều 17 quy định những trường hợp áp dụng mức thuế suất 0% như sau:
“1. Hàng hóa xuất khẩu bao gồm:
a) Hàng hóa từ Việt Nam bản cho tổ chức, cá nhân ở nước ngoài và được tiêu dùng ở ngoài Việt Nam.
Tại khoản 1 Điều 18 quy định điều kiện áp dụng thuế suất 0% đối với hàng hóa xuất khẩu như sau:
“1. Đối với hàng hóa xuất khẩu, phải có:
a) Hợp đồng bản, gia công hàng hóa xuất khẩu (đối với trường hợp bản, gia công); hợp đồng ủy thác xuất khẩu (đối với trường hợp ủy thác xuất khẩu).
b) Chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt đối với hàng hóa xuất khẩu.
c) Tờ khai hải quan theo quy định.”
- Tại khoản 1 Điều 23 quy định về khấu trừ thuế GTGT như sau:
“1. Thuế giá trị gia tăng đầu vào của hàng hóa, dịch vụ sử dụng cho sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ chịu thuế giá trị gia tăng được khấu trừ toàn bộ kể cả thuế giá trị gia tăng đầu vào không được bồi thường của hàng hóa, dịch vụ chịu thuế giá trị gia tăng bị tổn thất, hàng hóa bị hao hụt tự nhiên do tính chất lý hóa trong quá trình vận chuyển. Cơ sở kinh doanh phải có đầy đủ hồ sơ, tài liệu chứng minh các trường hợp tổn thất không được bồi thường để khấu trừ thuế.
Trường hợp pháp luật có quy định về định mức hao hụt tự nhiên thì cơ sở kinh doanh được khấu trừ số thuế giá trị gia tăng đầu vào của số lượng hàng hóa thực tế hao hụt tự nhiên không vượt quả định mức hao hụt theo quy định, số thuế giá trị gia tăng đầu vào của số lượng hàng hóa vượt định mức hao hụt không được khấu trừ thuế."
Tại Điều 27 quy định điều kiện khấu trừ thuế GTGT đầu vào đối với hàng hóa, dịch vụ xuất khẩu như sau:
“Đối với hàng hóa, dịch vụ xuất khẩu, ngoài các điều kiện quy định tại Điều 25, Điều 26 Nghị định này còn phải có: hợp đồng ký kết với bên nước ngoài về việc bản, gia công hàng hóa, cung cấp dịch vụ; hóa đơn bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ; chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt; tờ khai hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu (trừ trường hợp không cần phải có tờ khai hải quan theo quy định của pháp luật về hải quan); phiếu đóng gói, vận đơn, chứng từ bảo hiểm hàng hóa (nếu có). Trong đó:
3. Đối với chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt:
p) Trường hợp hàng hóa, dịch vụ xuất khẩu thanh toán bằng hàng là trường hợp xuất khẩu hàng hóa (kể cả gia công hàng hóa xuất khẩu), dịch vụ cho bên nước ngoài nhưng việc thanh toán giữa cơ sở kinh doanh xuất khẩu và bên nước ngoài bằng hình thức bù trừ giữa giá trị hàng hóa, dịch vụ xuất khẩu, tiền công gia công hàng hóa xuất khẩu với giá trị hàng hóa, dịch vụ mua của bên nước ngoài. Hàng hóa, dịch vụ xuất khẩu thanh toán bằng hàng thì:
phương thức thanh toán đối với hàng xuất khẩu bằng hàng phải được quy định trong hợp đồng xuất khẩu; hợp đồng mua hàng hóa, dịch vụ của bên nước ngoài; có tờ khai hải quan về hàng hóa nhập khẩu thanh toán bù trừ với hàng hóa, dịch vụ xuất khẩu; có văn bản xác nhận với bên nước ngoài về việc số tiền thanh toán bù trừ giữa hàng hóa, dịch vụ xuất khẩu với hàng hóa nhập khẩu, dịch vụ mua của bên nước ngoài; trường hợp sau khi thanh toán bù trừ giữa giả trị hàng hóa, dịch vụ xuất khẩu và giá trị hàng hóa, dịch vụ nhập khẩu có chênh lệch, số tiền chênh lệch phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt.”
Căn cứ các quy định trên, trường hợp Công ty của Quý độc giả kê khai thuế GTGT theo phương pháp khẩu trừ có hoạt động nhập khẩu hàng hóa sau đó tái xuất do hàng không đạt yêu cầu theo thỏa thuận tại hợp đồng thì Công ty thực hiện lập hóa đơn khi trả lại hàng hóa theo quy định. Trường hợp Công ty đáp ứng điều kiện chuyển dữ liệu hóa đơn thương mại bằng phương thức điện tử đến cơ quan thuế thì Công ty sử dụng hóa đơn thương mại điện tử. Trường hợp Công ty không đáp ứng điều kiện chuyển dữ liệu hóa đơn thương mại bằng phương thức điện tử đến cơ quan thuế thì Công ty lập hóa đơn GTGT điện tử.
Hải My
