Bộ Tư pháp đã công bố hồ sơ thẩm định Luật Đấu giá tài sản với nhiều chính sách mới bổ sung, đồng thời luật hóa các quy định tại Nghị quyết 66.11/2026/NQ-CP của Chính phủ quy định xử lý khó khăn, vướng mắc về đấu giá quyền sử dụng đất trong trường hợp giao đất ở theo quy định của Luật Đất đai.
Theo Bộ Tư pháp, Luật Đấu giá tài sản hiện hành bộc lộ hạn chế, bất cập cần được sửa đổi, bổ sung để đáp ứng yêu cầu của thực tiễn. Một số quy định về trình tự, thủ tục đấu giá tài sản mà pháp luật quy định phải bán thông qua đấu giá vẫn còn gây khó khăn, vướng mắc cần tiếp tục được hoàn thiện...
Thực tế hiện nay xảy ra nhiều vụ thông đồng, dìm giá, ngày càng có xu hướng tinh vi, phức tạp; còn xảy ra tình trạng lợi dụng hoạt động đấu giá tài sản để trục lợi. Đặc biệt, chế tài xử lý chưa đủ mạnh đối với hành vi trả giá cao rồi “bỏ cọc” trong đấu giá quyền sử dụng đất.
Do đó, Dự thảo Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi) tiếp tục kế thừa, phát triển một số quy định đang phát huy hiệu quả của Luật Đấu giá tài sản năm 2016 (sửa đổi, bổ sung năm 2024).
Một nội dung đáng chú ý đó là dự luật bổ sung quy định nguyên tắc về việc người tham gia đấu giá đã nộp hồ sơ, tiền đặt trước hợp lệ và tham dự phiên đấu giá thì được coi là đã đồng ý mua tài sản bằng với giá khởi điểm nhằm hạn chế tình trạng “cò mồi”, "xã hội đen”, người không có nhu cầu mua thực sự nhưng vẫn tham dự đấu giá để trục lợi.
Đồng thời, dự luật bổ sung quy định nâng tỷ lệ tiền đặt trước trong đấu giá quyền sử dụng đất để giao đất ở cho cá nhân trên cơ sở luật hoá quy định của Nghị quyết số 66.11/2026/NQ-CP của Chính phủ quy định xử lý khó khăn, vướng mắc trong hoạt động đấu giá quyền sử dụng đất theo quy định của Luật Đất đai. Theo đó, tiền đặt trước trong đấu giá quyền sử dụng đất để giao đất ở từ 10% đến 50%.
Chưa hết, người trúng đấu giá vi phạm nghĩa vụ thanh toán tiền trúng đấu giá khiến kết quả đấu giá bị hủy còn bị cấm tham gia đấu giá đối với cùng loại tài sản từ 6 tháng đến 5 năm. Quy định này nhằm khắc phục tình trạng tham gia đấu giá nhằm mục đích trục lợi, gây ảnh hưởng xấu đến thị trường bất động sản, an ninh, trật tự tại địa phương.
Trình tự, thủ tục đấu giá cũng được quy định rõ ràng, chặt chẽ, bảo đảm khả thi, hợp lý như: chỉ yêu cầu niêm yết tại UBND cấp xã đối với bất động sản là đất đai, nhà, công trình gắn liền với đất, thay vì quy định như Luật hiện hành gồm các tài sản khác như quyền khai thác mặt bằng kinh doanh, quyền thu phí, quyền khai thác khoáng sản (nằm ở nhiều địa phương); bắt buộc thông báo công khai trên Cổng Đấu giá tài sản quốc gia tất cả các loại tài sản...
Dự thảo Luật cũng bổ sung quy định về việc lựa chọn tổ chức hành nghề đấu giá đối với tài sản có giá khởi điểm dưới 200 triệu. Theo đó, khi lựa chọn tổ chức đấu giá tài sản, người có tài sản đấu giá chỉ cần ban hành 2 tiêu chí lựa chọn gồm: cơ sở vật chất, trang thiết bị và phương án đấu giá khả thi, hiệu quả (theo Luật hiện hành thì người có tài sản đấu giá phải ban hành đầy đủ 4 tiêu chí lựa chọn áp dụng đối với tất cả các tài sản đấu giá, trong đó có tiêu chí về năng lực, kinh nghiệm, uy tín của tổ chức đấu giá).
Hải My (t/h)
