Sáng 24/10, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 2, Quốc hội nghe tờ trình và báo cáo thẩm tra các dự án luật, trong đó có Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi).
Bảo đảm an toàn thực phẩm với cơ sở giao đồ ăn trực tuyến
Trình bày tờ trình, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan cho biết, dự thảo Luật gồm 9 Chương 74 Điều.
Một trong những thay đổi quan trọng trong dự thảo Luật là quản lý an toàn thực phẩm kiểm soát ngay từ khâu sản xuất ban đầu (trồng trọt, chăn nuôi, nuôi trồng thủy sản, thu hái, đánh bắt, khai thác, giết mổ) đến khi sản phẩm ra thị trường.
Theo đó, dự thảo Luật quy định mức giới hạn quản lý an toàn thực phẩm theo đó mức tồn dư lượng thuốc thú y, thuốc bảo vệ thực vật và các tác nhân gây ô nhiễm trong thực phẩm ngay từ khâu sản xuất ban đầu.
Đồng thời, đặt ra yêu cầu về điều kiện bảo đảm an toàn thực phẩm trong quá trình sơ chế, chế biến, sản xuất, kinh doanh, bảo quản, lưu thông, phân phối đến tay người tiêu dùng.
Dự thảo quy định việc thực hiện việc giám sát, hậu kiểm trên thị trường trong quá trình lưu thông của thực phẩm, tăng cường vai trò của cơ quan quản lý nhà nước, cơ sở kiểm nghiệm trong công tác kiểm tra, giám sát, chủ động lấy mẫu đối với thực phẩm lưu thông trên thị trường.
Dự thảo Luật chuyển đổi tư duy từ bị động sang chủ động trong công tác quản lý an toàn thực phẩm thông qua việc xây dựng hệ thống đánh giá, quản lý và truyền thông nguy cơ nhằm chủ động phòng ngừa, ngăn chặn sự cố.
Cùng với đó, cắt giảm thủ tục hành chính tối đa, cải cách biện pháp quản lý thực phẩm, chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm.
Để triển khai kiểm soát nguy cơ trên từng mắt xích của chuỗi cung ứng và tối ưu hóa nguồn lực triển khai, dự thảo Luật quy định về hệ thống thông tin dữ liệu về an toàn thực phẩm bao gồm thông tin về vòng đời sản phẩm; cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm; tổ chức thử nghiệm phục vụ quản lý Nhà nước; kết quả thanh tra, kiểm tra, giám sát; các vụ ngộ độc thực phẩm thống nhất từ trung ương đến địa phương, kết nối, chia sẻ với dữ liệu của các bộ ngành thông qua cơ sở dữ liệu quốc gia.
Đồng thời, quản lý kinh doanh thực phẩm trên sàn thương mại điện tử; quy định điều kiện bảo đảm an toàn thực phẩm đối với cơ sở giao đồ ăn trực tuyến; nâng cao hiệu quả quản lý thức ăn đường phố và loại hình cung cấp suất ăn tập thể.
Dự thảo Luật đã yêu cầu các cơ sở phải cập nhật kiến thức, kiểm soát nguồn gốc nguyên liệu, đảm bảo địa điểm kinh doanh phải đáp ứng các điều kiện về an toàn thực phẩm, cũng như tăng cường vai trò của chính quyền địa phương trong việc kiểm tra, giám sát loại hình kinh doanh trên, đặc biệt là các cơ sở kinh doanh nhỏ lẻ.
Bộ trưởng Bộ Y tế cũng cho biết, dự thảo Luật quy định trách nhiệm của người bán hàng trên sàn thương mại điện tử, trách nhiệm của cơ sở giao đồ ăn trực tuyến, trách nhiệm của chủ quản nền tàng thương mại điện tử để giám sát việc kinh doanh, truy suất được nguồn gốc, trách nhiệm khi xảy ra ngộ độc hoặc nguy cơ mất an toàn.
Thu hồi giấy phép vĩnh viễn đối với tổ chức, cá nhân cố tình vi phạm
Thẩm tra dự án luật, Chủ nhiệm Uỷ ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải cho biết, về mô hình một đầu mối quản lý Nhà nước, dự thảo đã xác định Bộ Y tế là cơ quan đầu mối, nhưng vẫn giao nhiều Bộ cùng thực hiện quản lý. Đề nghị tiếp tục rà soát theo nguyên tắc một đầu mối phải đi đôi với trách nhiệm đến cùng; phân cấp phải gắn với thẩm quyền, nguồn lực và trách nhiệm giải trình.
Về quyền, nghĩa vụ bảo vệ người tiêu dùng, Thường trực Ủy ban đề nghị rà soát, bổ sung cho phép người tiêu dùng được quyền thông tin minh bạch và tiếp cận thông tin truy xuất nguồn gốc thực phẩm như một quyền độc lập; bổ sung chế tài xử lý trách nhiệm đối với chủ nền tảng, sàn thương mại điện tử để bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.
Về hành vi bị nghiêm cấm, Ủy ban đánh giá cao việc quy định các hành vi bị nghiêm cấm rất cụ thể, bao quát tại Điều 7.
Tuy nhiên, theo bà Hải, từ thực tiễn trong kinh doanh nhỏ lẻ hàng hóa bao bì đóng sẵn cho thấy, việc san chia, sang chiết sản phẩm có tem nhãn để bán lẻ như bột ngọt, bánh kẹo nhập khẩu, thịt bò nhập khẩu… là khá phổ biến và đây là một nhu cầu thực tế của khách hàng.
"Ủy ban đề nghị làm rõ đây có thuộc hành vi bị nghiêm cấm hay không?; cần làm rõ nghĩa vụ của cơ sở sang chiết thực phẩm để tránh bị lợi dụng hợp thức hóa thực phẩm không rõ nguồn gốc như nhiều vụ án phát hiện, khởi tố trong thời gian vừa qua", bà Hải nêu.
Về chế tài xử lý vi phạm, để tăng tính răn đe trong lĩnh vực an toàn thực phẩm, Ủy ban đề nghị nghiên cứu bổ sung đình chỉ hoặc thu hồi giấy phép có thời hạn, trường hợp đặc biệt nghiêm trọng có thể thu hồi vĩnh viễn đối với tổ chức, cá nhân cố tình vi phạm gây hậu quả nghiêm trọng cho sức khỏe cộng đồng.
Bắt buộc công khai tổ chức, cá nhân vi phạm trên hệ thống dữ liệu của cơ quan quản lý, nền tảng số của xã, phường để người dân tiếp cận thông tin và tăng cường giám sát cộng đồng.
Hoàng Thị Bích/Người đưa tin
