Một hộ kinh doanh gửi câu hỏi tới Bộ Tài chính với nội dung như sau:
Hộ kinh doanh tôi có ký hợp đồng làm đại lý bán vé tour du lịch cho công ty du lịch A. Công ty A niêm yết giá 500/vé, bán cho hộ kinh doanh của tôi 400/vé. Công ty A xuất hóa đơn cho HKD tôi giá trị 400/vé. Tôi là người thu tiền khách 500/vé và thanh toán lại cho công ty A 400/vé.
Vậy hộ kinh doanh của tôi kê khai và nộp thuế theo doanh thu 500/vé hay 100/vé (phần chênh lệch được hưởng) và nộp thuế theo thuế suất nào? 1% thuế GTGT và 0,5% thuế TNCN hay 3% thuế GTGT và 1,5% thuế TNCN (hộ kinh doanh của tôi dự tính doanh thu dưới 3 tỷ đồng và lựa chọn PP tính thuế trên doanh thu).
Thuế cơ sở 2 tỉnh Khánh Hòa có ý kiến như sau:
- Tại khoản 1, điều 3 Luật thuế thu nhập cá nhân 2025 số 109/2025/QH15 (Sau đây gọi là Luật thuế TNCN số 109) quy định:
" Điều 3. Thu nhập chịu thuế
Thu nhập chịu thuế thu nhập cá nhân gồm các loại thu nhập sau đây, trừ thu nhập được miễn thuế quy định tại Điều 4 của Luật này:
1. Thu nhập từ kinh doanh, bao gồm:
a) Thu nhập từ hoạt động sản xuất, kinh doanh hàng hoá, dịch vụ;
c) Thu nhập từ hoạt động đại lý, môi giới, hợp tác kinh doanh với tổ chức;
- Tại khoản 2, điều 5 Nghị định số 68/2026/NĐ-CP ngày 05/03/2026 (Sau đây gọi tắt là Nghị định số 68) quy định về chính sách thuê và quản lý thuê đôi với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh:
" Điều 5. Doanh thu để xác định thuế thu nhập cá nhân:
1. Doanh thu là toàn bộ tiền bản hàng, tiền gia công, tiền cung ứng dịch vụ kể cả trợ già, phụ thu, phụ trội mà hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh được hướng, không phân biệt đã thu được tiên hay chưa thu được tiên; bao gồm cả các khoản thưởng được nhận, khoản được nhận từ hỗ trợ đạt doanh số, khuyên mại, chiết khẩu thanh toán, khoản hỗ trợ được nhận bằng tiên hoặc không bằng tiền, các khoản bồi thường vi phạm hợp đồng, bồi thường khác liên quan đến hoạt động lạnh doanh, doanh thu khác mà cả nhân kinh doanh được nhận không phân biệt đã thu được tiên hay chưa thu được tiên, không bao gồm chiết khẩu thương mại, giảm giá hàng bản và giá trị hàng bán bị trả lại.
2. Doanh thu đổi với một số trường hợp được quy định cụ thể như sau:
d) Trường hợp nhận làm đại lý bán hàng đùng giá quy định của bên giao đại lý là tiên hoa hồng được hưởng theo hợp đồng đại lý.
- Tại khoản khoản 3 điều 7 Luật thuế TNCN số 109 quy định:
“Điều 7. Thuế thu nhập cá nhân đối với thu nhập từ kinh doanh
1. Cá nhân cự trù có hoạt động sản xuất, kinh doanh có mức doanh thu năm từ 500 triệu đồng trở xuống không phải nộp thuế thu nhập cá nhân. Chính phủ trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội điệu chính mức doanh thu không phải nộp thuế thu nhập cá nhân cho phù hợp với tình hình kinh tế - xã hội trong từng thời kỳ.
3. Cả nhân kinh doanh có doanh thu năm trên mức quy định tại khoản 1 Điều này đến 03 tỷ đồng được lựa chọn nộp thuế theo quy định tại điểm a và điểm b khoản 2 Điều này hoặc nộp thuế theo thuế suất nhân (x) với doanh thu tỉnh thuế. Doanh thu tính thuế và thuế suất được xác định như sau:
2) Doanh thu tỉnh thuế được xác định bằng phần doanh thu vượt trên mức quy định tại khoản 1 Điều này,
c) Dịch vụ, xây dựng không bao thấu nguyên vật liệu: thuế xuất 2%. Riêng hoạt động cho thuê tài sản, đại lý bảo hiểm, đại lý xổ số, đại lý bán hàng đa cấp: thuế suất 5%;
Tại khoản 2 điều 12 Luật thuế giá trị gia tăng số 48/2024/QH15 (Sau đây gọi tắt là Luật số 48):
"Điều 12. Phương pháp tính trực tiếp
2. Số thuế giá trị gia tăng phải nộp theo phương pháp tình trực tiếp theo doanh thu bằng tỷ lệ % nhân với doanh thu áp dụng như sau:
a) Đối tượng áp dụng bao gồm:
a2) Hộ, cả nhân sản xuất, kinh doanh, trừ trường hợp quy định tại khoản 3 Điều này:
b) Tỷ lệ % để tính thuế giá trị gia tăng được quy định như sau:
b2) Dịch vụ, xây dựng không bao thâu nguyên vật liệu: 5%;
- Căn cứ các quy định nêu trên và nội dung câu hỏi của người nộp thuế:
+ Về doanh thu tỉnh thuế:
Trường hợp 1:
Hộ kinh doanh nhận làm đại lý bán hàng đúng giá quy định hưởng hoa hồng là tiền hoa hồng được hưởng theo hợp đồng đại lý quy định tại khoản 2, điều 5 Nghị định số 68.
Trường hợp 2:
Hộ kinh doanh không phải là đại lý bán hàng đúng giá hưởng hoa hồng thì Doanh thu là toàn bộ tiền bán hàng, tiền gia công, tiên cung ứng dịch vụ kể cả trợ giá, phụ thu, phụ trội mà hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh được hưởng, không phân biệt đã thu được tiên hay chưa thu được tiền theo quy định tại khoản 1 điều 5 Nghị định 68.
+Về tỷ lệ tính thuế:
Hộ kinh doanh căn cứ hàng hóa, dịch vụ là hoạt động du lịch. Tỷ lệ % để tính thuế GTGT là 5% theo quy định tại điểm 62 khoản 2 điều 12 Luật thuế giá trị gia tăng số 48 và thuế suất thuế TNCN 2% theo quy định tại điểm c khoản 1 điều 7 Luật thuế TNCN số 109).
Hộ kinh doanh cần căn cứ vào các điều khoản kí kết hợp đồng với công ty A, để xác định chính sách thuế phù hợp đối với hộ kinh doanh của mình.
Hải My
