Nghị định số 90/2026/NĐ-CP của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế có hiệu lực từ ngày 15/5, quy định nhiều mức xử phạt nghiêm khắc đối với hành vi vi phạm về chính sách bảo hiểm y tế.
Cho mượn thẻ bảo hiểm y tế bị phạt đến 5 triệu đồng
Điều 84 của Nghị định số 90/2026/NĐ-CP nêu rõ vi phạm quy định về sử dụng thẻ bảo hiểm y tế trong khám bệnh, chữa bệnh sẽ bị phạt tiền đối với hành vi cho người khác mượn thẻ bảo hiểm y tế hoặc sử dụng thẻ bảo hiểm y tế của người khác trong khám bệnh, chữa bệnh theo một trong các mức sau đây:
Từ 1-2 triệu đồng đối với trường hợp vi phạm nhưng chưa làm thiệt hại đến Quỹ Bảo hiểm y tế;
Từ 3-5 triệu đồng đối với hành vi sử dụng thẻ bảo hiểm y tế chiếm đoạt tiền bảo hiểm y tế dưới 10 triệu đồng hoặc gây thiệt hại cho Quỹ Bảo hiểm y tế dưới 20 triệu đồng.

Kê khống thuốc, vật tư y tế, dịch vụ để chiếm đoạt tiền bảo hiểm hoặc gây thiệt cho quỹ bảo hiểm y tế
Điều 85 quy định xử phạt đối với vi phạm quy định về lập hồ sơ bệnh án, kê đơn thuốc khống hoặc kê tăng số lượng hoặc thêm loại thuốc, vật tư y tế, dịch vụ kỹ thuật, chi phí giường bệnh và các chi phí khác mà thực tế người bệnh không sử dụng hoặc không có người bệnh để chiếm đoạt tiền bảo hiểm y tế chưa đến mức bị truy cứu trách nhiệm hình sự
Phạt tiền từ 200.000 đồng đến 500.000 đồng đối với mức vi phạm có giá trị dưới 1 triệu đồng. Phạt tiền từ 500.000 đồng đến 1 triệu đồng đối với mức vi phạm có giá trị từ 1 triệu đồng đến dưới 2 triệu đồng. Phạt tiền từ 1 triệu đồng đến 2 triệu đồng đối với mức vi phạm có giá trị từ 2 triệu đồng đến dưới 5 triệu đồng. Phạt tiền từ 3 triệu đồng đến 5 triệu đồng đối với mức vi phạm có giá trị từ 5 triệu đồng đến dưới 10 triệu đồng.
Biện pháp khắc phục hậu quả: Buộc hoàn trả số tiền đã vi phạm vào tài khoản thu của quỹ bảo hiểm y tế (nếu có) đối với hành vi quy định tại các khoản 1, 2, 3 và 4 Điều này.
Điều 86 quy định mức xử phạt với vi phạm quy định về lập hồ sơ bệnh án, kê đơn thuốc khống hoặc kê tăng số lượng hoặc thêm loại thuốc, vật tư y tế, dịch vụ kỹ thuật, chi phí giường bệnh và các chi phí khác mà thực tế người bệnh không sử dụng hoặc không có người bệnh gây thiệt cho quỹ bảo hiểm y tế, người tham gia bảo hiểm y tế chưa đến mức bị truy cứu trách nhiệm hình sự
Phạt tiền từ 200.000 đồng đến 500.000 đồng đối với mức vi phạm có giá trị dưới 1 triệu đồng. Phạt tiền từ 500.000 đồng đến 1 triệu đồng đối với mức vi phạm có giá trị từ 1 triệu đồng đến dưới 2 triệu đồng. Phạt tiền từ 1 triệu đồng đến 2 triệu đồng đối với mức vi phạm có giá trị từ 2 triệu đồng đến dưới 5 triệu đồng. Phạt tiền từ 3 triệu đồng đến 5 triệu đồng đối với mức vi phạm có giá trị từ 5 triệu đồng đến dưới 10 triệu đồng. Phạt tiền từ 5 triệu đồng đến 10 triệu đồng đối với mức vi phạm giá trị từ 10 triệu đồng đến dưới 15 triệu đồng. Phạt tiền từ 10 triệu đồng đến 20 triệu đồng đối với mức vi phạm có giá trị từ 15 triệu đồng đến dưới 20 triệu đồng.
Bên cạnh bị phạt tiền, người vi phạm bị buộc hoàn trả số tiền đã vi phạm vào tài khoản thu của quỹ bảo hiểm y tế; buộc hoàn trả số tiền mà đối tượng tham gia bảo hiểm y tế bị thiệt hại.
Khám, chữa bệnh không đúng với thông tin trên thẻ bảo hiểm y tế bị phạt đến 7 triệu đồng
Điều 89 của Nghị định này nêu rõ, phạt tiền từ 1-3 triệu đồng đối với một trong các hành vi: Không cung cấp cho cơ sở khám bệnh, chữa bệnh thông tin về lịch sử khám bệnh, chữa bệnh của người tham gia bảo hiểm y tế; Không tạm ứng hoặc không quyết toán chi phí khám bệnh, chữa bệnh bảo hiểm y tế đúng thời hạn và đúng số lượng, tỷ lệ tạm ứng theo quy định của pháp luật về bảo hiểm y tế.
Điều 90 của Nghị định cũng nêu rõ vi phạm quy định về xác định quyền lợi trong khám bệnh, chữa bệnh bảo hiểm y tế không đúng với thông tin trên thẻ bảo hiểm y tế sẽ bị phạt tiền từ 200-500.000 đồng đối với hành vi xác định quyền lợi trong khám bệnh, chữa bệnh bảo hiểm y tế không đúng với thông tin trên thẻ bảo hiểm y tế với mức vi phạm có giá trị dưới 1 triệu đồng.
Phạt tiền đối với hành vi xác định quyền lợi trong khám bệnh, chữa bệnh bảo hiểm y tế không đúng với thông tin trên thẻ bảo hiểm y tế theo một trong các mức sau đây:
Từ 1-2 triệu đồng đối với mức vi phạm có giá trị từ 1 triệu đồng-dưới 5 triệu đồng; Từ 2-3 triệu đồng đối với mức vi phạm có giá trị từ 5 triệu đồng-dưới 10 triệu đồng; Từ 3-4 triệu đồng đối với mức vi phạm có giá trị từ 10 triệu đồng-dưới 15 triệu đồng; Từ 4-5 triệu đồng đối với mức vi phạm có giá trị từ 15 triệu đồng-dưới 20 triệu đồng; Từ 5-6 triệu đồng đối với mức vi phạm có giá trị từ 20 triệu đồng-dưới 40 triệu đồng; Từ 6-7 triệu đồng đối với mức vi phạm có giá trị từ 40 triệu đồng trở lên.
Xử phạt hành vi gây khó khăn, cản trở việc khám bệnh bảo hiểm y tế
Nghị định số 90/2026/NĐ-CP cũng quy định phạt tiền từ 200.000 đồng đến 3 triệu đồng đối với hành vi không cung cấp, cung cấp không đầy đủ, cung cấp sai lệch thông tin trong giải quyết quyền lợi của người bệnh tại cơ sở khám, chữa bệnh hoặc thanh toán trực tiếp.
Ngoài ra, hành vi không cung cấp, cung cấp sai lệch thông tin, cung cấp không kịp thời thông tin về đối tượng tham gia bảo hiểm y tế nhưng chưa làm thiệt hại đến Quỹ Bảo hiểm y tế sẽ bị phạt tiền từ 200-500.000 đồng.
Trường hợp hành vi này làm thiệt hại đến Quỹ Bảo hiểm y tế, mức phạt tiền áp dụng là từ 1-20 triệu đồng, tùy thuộc vào giá trị vi phạm.
Hành vi gây khó khăn, cản trở việc khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế nhưng chưa làm thiệt hại đến quyền lợi của người tham gia bảo hiểm y tế hoặc cơ sở khám bệnh, chữa bệnh bảo hiểm y tế bị phạt từ 500.000 đồng đến 1 triệu đồng. Trường hợp làm thiệt hại đến quyền lợi, mức phạt tiền áp dụng là từ 1-20 triệu đồng, tùy thuộc vào giá trị vi phạm.
Ngoài quy định chi tiết các mức phạt, Nghị định cũng quy định các biện pháp khắc phục hậu quả đối với các hành vi vi phạm liên quan như buộc hoàn trả số tiền đã vi phạm vào tài khoản thu của Quỹ Bảo hiểm y tế (nếu có)...
Hải My (t/h)