Nghị định số 90/2026/NĐ-CP của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 15/5/2026.
Đáng chú ý, Nghị định này quy định rõ mức xử phạt đối với hành vi trốn đóng bảo hiểm y tế trong trường hợp chưa đến mức bị truy cứu trách nhiệm hình sự.
Cụ thể, theo Điều 82 Nghị định số 90/2026/NĐ-CP, phạt tiền từ 300.000 đồng đến 500.000 đồng đối với hành vi không đóng bảo hiểm y tế của đối tượng bắt buộc tham gia bảo hiểm y tế.
Phạt tiền đối với người sử dụng lao động không lập danh sách hoặc lập danh sách không đầy đủ số người phải tham gia bảo hiểm y tế sau 60 ngày kể từ ngày hết thời hạn quy định tại điểm b khoản 1 Điều 17 Luật Bảo hiểm y tế, trừ trường hợp không bị coi là trốn đóng bảo hiểm y tế theo một trong các mức sau đây:
- Phạt từ 2 triệu đồng đến 4 triệu đồng, khi vi phạm dưới 10 người lao động;
- Phạt từ 4 triệu đồng đến 7 triệu đồng, khi vi phạm từ 10 đến dưới 50 người lao động;
- Phạt từ 7 triệu đồng đến 20 triệu đồng, khi vi phạm từ 50 đến dưới 100 người lao động;
- Phạt từ 20 triệu đồng đến 30 triệu đồng, khi vi phạm từ 100 đến dưới 500 người lao động;
- Phạt từ 30 triệu đồng đến 50 triệu đồng, khi vi phạm từ 500 đến dưới 1.000 người lao động;
- Phạt từ 50 triệu đồng đến 70 triệu đồng, khi vi phạm từ 1.000 người lao động trở lên.
Bên cạnh đó, phạt tiền đối với người sử dụng lao động đăng ký tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm y tế thấp hơn tiền lương quy định tại Điều 14 của Luật Bảo hiểm y tế hoặc không đóng hoặc đóng không đầy đủ số tiền đã đăng ký bảo hiểm y tế sau 60 ngày kể từ ngày đóng bảo hiểm y tế chậm nhất theo quy định tại khoản 8 Điều 15 của Luật Bảo hiểm y tế và đã được cơ quan có thẩm quyền đôn đốc, trừ trường hợp không bị coi là trốn đóng bảo hiểm y tế theo một trong các mức sau đây:
- Phạt từ 1 triệu đồng đến 2 triệu đồng đối với mức vi phạm có giá trị dưới 5 triệu đồng;
- Phạt từ 2 triệu đồng đến 3 triệu đồng đối với mức vi phạm có giá trị từ 5 triệu đồng đến dưới 10 triệu đồng;
- Phạt từ 3 triệu đồng đến 5 triệu đồng đối với mức vi phạm có giá trị từ 10 triệu đồng đến dưới 20 triệu đồng;
- Phạt từ 5 triệu đồng đến 7 triệu đồng đối với mức vi phạm có giá trị từ 20 triệu đồng đến dưới 40 triệu đồng;
- Phạt từ 7 triệu đồng đến 15 triệu đồng đối với mức vi phạm có giá trị từ 40 triệu đồng đến dưới 60 triệu đồng;
- Phạt từ 15 triệu đồng đến 20 triệu đồng đối với mức vi phạm có giá trị từ 60 triệu đồng đến dưới 80 triệu đồng;
- Phạt từ 20 triệu đồng đến 25 triệu đồng đối với mức vi phạm có giá trị từ 80 triệu đồng đến dưới 120 triệu đồng;
- Phạt từ 25 triệu đồng đến 35 triệu đồng đối với mức vi phạm có giá trị từ 120 triệu đồng đến dưới 160 triệu đồng;
- Phạt từ 35 triệu đồng đến 45 triệu đồng đối với mức vi phạm có giá trị từ 160 triệu đồng trở lên.
Nghị định cũng nêu rõ, các biện pháp khắc phục hậu quả gồm: Buộc phải đóng đủ số tiền trốn đóng được quy định tại các khoản 1, 2 và 3 Điều này vào Quỹ bảo hiểm y tế.
Buộc hoàn trả số tiền mà đối tượng tham gia bảo hiểm y tế bị thiệt hại (nếu có) đối với hành vi quy định tại khoản 2 và khoản 3 Điều này. Trường hợp không hoàn trả được cho đối tượng thì nộp vào ngân sách nhà nước theo quy định của pháp luật.
Buộc nộp số lợi bất hợp pháp có được vào tài khoản thu của quỹ bảo hiểm y tế đối với hành vi quy định tại khoản 2 và khoản 3 Điều này.
Buộc nộp khoản tiền lãi của số tiền trốn đóng theo mức 0,03%/ngày tính trên số tiền chậm đóng hoặc đóng thiếu, tương ứng với thời gian trốn đóng theo quy định của Luật Bảo hiểm y tế đối với hành vi quy định tại khoản 2 và khoản 3 Điều này.
Quỳnh Anh (t/h)
