Sáng 15/7, tiếp tục chương trình phiên họp thứ 4, Uỷ ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng.
UBND cấp xã có trách nhiệm giám sát, kiểm tra doanh nghiệp tổ chức tuyển chọn
Trình bày tờ trình, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Đỗ Thanh Bình cho biết, việc sửa đổi, bổ sung Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng trong bối cảnh hiện nay là yêu cầu cấp thiết, mang ý nghĩa chính trị và thực tiễn sâu sắc.
Theo Bộ trưởng, một số nội dung lớn của luật được sửa đổi: Bãi bỏ thủ tục hành chính đăng ký chuẩn bị nguồn lao động.
Chuẩn bị nguồn lao động về bản chất là hoạt động của doanh nghiệp chủ động sơ tuyển, tư vấn cho người lao động về công tác thị trường ở nước ngoài, đồng thời đào tạo nâng cao tay nghề, trình độ ngoại ngữ theo yêu cầu của thị trường lao động quốc tế.
Hoạt động này nhằm chứng minh năng lực và chất lượng nguồn nhân lực Việt Nam đối với đối tác nước ngoài, từ đó tạo cơ sở ký kết hợp đồng, mở rộng thị phần cung ứng lao động, nhất là những ngành nghề đòi hỏi cao về tay nghề như sản xuất chế tạo, cơ khí chính xác, thuyền viên, hàng hải, hàng không…

"Theo quy định mới, doanh nghiệp không phải đăng ký và chờ chấp thuận của cơ quan quản lý Nhà nước mà được chủ động chuẩn bị nguồn và chỉ thông báo cho UBND cấp xã nơi tổ chức sơ tuyển và tư vấn", Bộ trưởng cho biết.
Bộ trưởng Bộ Nội vụ cho hay, UBND cấp xã có trách nhiệm giám sát, kiểm tra doanh nghiệp tổ chức tuyển chọn, đảm bảo đây là các doanh nghiệp đã được các cơ quan quản lý Nhà nước cấp phép.
"Quy định này hướng tới mục tiêu đào tạo nguồn lao động chất lượng từ sớm, từ xa, định hướng người lao động vào các ngành nghề kỹ thuật cao, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực trong nước thông qua quá trình làm việc ở nước ngoài. Đồng thời, tăng cường vai trò giám sát của chính quyền địa phương", Bộ trưởng Bộ Nội vụ cho hay.
Cùng với đó, Luật cũng sửa đổi, đơn giản hóa điều kiện, thủ tục đối với hoạt động đưa người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài của 3 nhóm cụ thể:
Doanh nghiệp Việt Nam trúng thầu, nhận thầu công trình, dự án ở nước ngoài; tổ chức, cá nhân Việt Nam đầu tư ra nước ngoài; doanh nghiệp đưa người lao động đi đào tạo, nâng cao trình độ kỹ năng nghề ở nước ngoài.
Bộ trưởng cho hay, bản chất của 3 hình thức đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài này không mang tính chất dịch vụ, không vì mục tiêu lợi nhuận đưa người lao động đến một cơ sở cụ thể ở nước ngoài (gắn với gói thầu, dự án đầu tư của chính mình) hoặc để học tập, nâng cao tay nghề và không được thu tiền dịch vụ của người lao động.
Vì vậy, dự thảo luật thiết kế phương thức quản lý đơn giản hơn so với doanh nghiệp dịch vụ, vừa đảm bảo nguyên tắc quản lý tương xứng với mức độ rủi ro, vừa tạo thuận lợi cho doanh nghiệp trúng thầu, nhận thầu, doanh nghiệp đầu tư ra nước ngoài hoặc người lao động được cử đi đào tạo, nâng cao tay nghề ở nước ngoài.
Cùng với đó, dự thảo luật đã thực hiện phân quyền đối với địa phương thêm 5 nhiệm vụ mới cụ thể. Và bổ sung 4 nhiệm vụ do UBND cấp tỉnh nơi doanh nghiệp đặt trụ sở chính thực hiện, và bổ sung 1 nhiệm vụ cho UBND cấp xã nơi doanh nghiệp tổ chức chuẩn bị nguồn lao động thực hiện.
Bổ sung quy định nghiêm cấm hành vi tư vấn sai sự thật, tư vấn gian dối
Thẩm tra, Chủ nhiệm Uỷ ban Văn hoá và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh cho biết, Thường trực Ủy ban nhất trí với sự cần thiết sửa đổi Luật.
Về các hành vi bị nghiêm cấm trong lĩnh vực người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng, Thường trực Ủy ban nhận thấy, các hành vi bị nghiêm cấm chưa thống nhất với phạm vi hoạt động dịch vụ.
Đồng thời, đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo rà soát, bổ sung quy định nghiêm cấm hành vi tư vấn sai sự thật, tư vấn gian dối hoặc cung cấp thông tin sai lệch nhằm lừa dối người lao động; nghiên cứu quy định khái quát hơn về công việc bị cấm liên quan đến thuần phong mỹ tục, đạo đức xã hội.
Về điều kiện cấp Giấy phép hoạt động dịch vụ đưa người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng, thường trực Ủy ban cơ bản tán thành với quy định điều kiện cấp lại Giấy phép đối với trường hợp đã bị thu hồi Giấy phép và điều kiện đối với nhân viên nghiệp vụ.
Tuy nhiên, đề nghị nghiên cứu bổ sung quy định thời hạn cấp lại Giấy phép đối với doanh nghiệp bị thu hồi giấy phép; rà soát lại quy định giao Chính phủ quy định chi tiết điều kiện của nhân viên nghiệp vụ, bảo đảm không làm phát sinh điều kiện đầu tư, kinh doanh mới ngoài phạm vi Luật đã quy định.

Kết luận nội dung này, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh lưu ý, rà soát hoàn thiện cơ chế bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động trong toàn bộ quá trình tuyển chọn, chuẩn bị nguồn, đào tạo, đi làm việc ở nước ngoài và trở về nước.
Lưu ý rà soát các hành vi nghiêm cấm, trách nhiệm của doanh nghiệp và chính quyền cấp xã; quy định rõ nghĩa vụ báo cáo, hỗ trợ pháp lý và xử lý các vụ việc, tình huống khẩn cấp ảnh hưởng đến người lao động như trường hợp doanh nghiệp lừa đảo. Nghiên cứu để tăng chế tài đối với các hành vi lừa đảo trong lĩnh vực này, nhất là lừa đảo trên không gian mạng.
Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị Chính phủ chỉ đạo tiếp tục nghiên cứu, tiếp thu tối đa ý kiến của Thường vụ Quốc hội và báo cáo thẩm tra chính thức của Ủy ban Văn hóa và Xã hội để hoàn thiện hồ sơ dự án luật, trình Quốc hội tại kỳ họp tháng 8.
Hoàng Thị Bích/Người đưa tin