Nhận tiền hộ vào tài khoản có bị coi là phát sinh thu nhập khi đăng ký làm người phụ thuộc?

Trường hợp tiền chuyển vào tài khoản chỉ là nhận hộ, người nhận không được hưởng thì không được tính là thu nhập.

Độc giả đặt câu hỏi: Tôi muốn làm giấy tờ đăng kí người phụ thuộc cho bố của tôi. Bố tôi hiện tại đang bị ung thư trực tràng phải phẫu thuộc mổ đưa hậu môn ra bên ngoài 6 năm nay đồng và không thể tiếp tục đi làm vì lý do sức khỏe đã 6 năm rồi. Giờ khi tôi đăng kí người phụ thuộc thì theo tìm hiểu phải có giấy tờ chứng minh mất khả năng lao động 80% hoặc có hồ sơ bệnh án là được ạ. 

Trường hợp các em ruột bố tôi thi thoảng có gửi tiền vào tài khoản của bố tôi để bố tôi rút ra biếu ông bà thay các cô vì các cô ở xa. Liệu khoản tiền này có ảnh hưởng đến việc làm người phụ thuộc của bố tôi không?

Thuế tỉnh Ninh Bình giải đáp như sau:

Căn cứ tại Điểm d Khoản 2, Khoản 3 và Khoản 4 Điều 47 Nghị định số 253/2026/NĐ-CP ngày 30/06/2026 của Chính phủ quy định: “Điều 47. Giảm trừ gia cảnh

2. Đối tượng và căn cứ xác định người phụ thuộc mà người nộp thuế có trách nhiệm nuôi dưỡng như sau:

d) Vợ hoặc chồng của người nộp thuế; cha đẻ, mẹ đẻ, cha dượng, mẹ kế, cha nuôi, mẹ nuôi theo quy định của pháp luật, cha vợ, mẹ vợ (hoặc cha chồng, mẹ chồng) của người nộp thuế;

3. Cá nhân được tính là người phụ thuộc theo hướng dẫn tại điểm ả và điểm đ khoản 2 Điều này phải đáp ứng các điều kiện sau:

a) Đối với người trong độ tuổi lao động phải đáp ứng đồng thời các điều kiện sau: Không có khả năng lao động, không có thu nhập hoặc có thu nhập bình quân tháng trong năm từ tất cả các nguồn thu nhập không vượt quá mức theo quy định của Bộ trưởng Bộ Tài chính;

b) Đối với người ngoài độ tuổi lao động phải không có thu nhập hoặc có thu nhập bình quân tháng trong năm từ tất cả các nguồn thu nhập không vượt quá mức theo quy định của Bộ trưởng Bộ Tài chính.

4. Người không có khả năng lao động quy định tại Điều này là người có tỷ lệ suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên xác định theo quy định của pháp luật."

Căn cứ tại Điều 3 Thông tư 87/2026/TT-BTC của Bộ Tài Chính quy định: 

“Điều 3. Mức thu nhập làm căn cứ xác định người phụ thuộc mà người nộp thuế được áp dụng giảm trìừ gia cảnh

1. Mức thu nhập bình quân tháng trong năm từ tất cả các nguồn thu nhập của người phụ thuộc quy định tại điểm b khoản 4 Điều 10 của Luật Thuế thu nhập cá nhân và điểm c khoản 2, điểm a và điểm b khoản 3 Điều 47 của Nghị định số 253/2026/NĐ-CP không vượt quá 03 triệu đồng.

2. Người nộp thuế chịu trách nhiệm về việc xác định người phụ thuộc không có thu nhập hoặc có thu nhập bình quân tháng trong năm từ tất cả các nguồn thu nhập không vượt quá mức quy định tại khoản 1 Điều này và có trách nhiệm kê khai đúng, trung thực thu nhập của người phụ thuộc. Trường hợp trong quá trình thực hiện, cơ quan thuế phát hiện kê khai không đúng sẽ bị xử lý theo quy định của pháp luật."

Căn cứ các quy định nêu trên, Thuế tỉnh Ninh Bình trà lời câu hỏi của độc giả như sau:

Trường hợp cha của người nộp thuế (NNT) ngoài độ tuổi lao động thì phải không có thu nhập hoặc có thu nhập bình quân tháng trong năm từ tất cả các nguồn thu nhập không vượt quá 03 triệu đồng. Trường hợp cha của NNT trong độ tuổi lao động thì phải đáp ứng đồng thời điều kiện không có khả năng lao động (có tỷ lệ suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên xác định theo quy định của pháp luật) và điều kiện về thu nhập nêu trên thì được xác định là người phụ thuộc để tính giảm trừ gia cảnh.

Về khoản tiền các em ruột của cha chuyển vào tài khoản của cha NNT: điều kiện về thu nhập được xác định trên “tất cả các nguồn thu nhập" của người phụ thuộc. Trường hợp khoản tiền này được chuyển vào tài khoản của người cha chỉ để cha NNT chuyển giao lại cho ông bà của NNT (nhận hộ, chuyển hộ), cha NNT không được hưởng thì không phải là thu nhập của cha NNT. 

Trường hợp cha NNT được hưởng, sử dụng khoản tiền này thì cha NNT phải tính vào thu nhập bình quân tháng trong năm để đối chiếu với mức 03 triệu đồng. NNT là người đăng ký và chịu trách nhiệm kê khai đúng, trung thực thu nhập của người phụ thuộc nên cần lưu giữ chứng từ chứng minh bản chất khoản tiền (sao kê chuyển tiền, rút tiền, xác nhận của người chuyển và người nhận cuối cùng) để xuất trình khi cơ quan thuế yêu cầu.

Để đăng ký giảm trừ gia cảnh cho người phụ thuộc, NNT chuẩn bị hồ sơ đăng ký người phụ thuộc theo quy định tại Điều 4 Thông tư 87/2026/TT-BTC của Bộ Tài Chính.

Đề nghị Người nộp thuế căn cứ tình hình thực tế, đối chiếu với các quy định tại văn bản pháp luật nêu trên để thực hiện.

Hải My