Thông tin từ Cổng thông tin điện tử Công an tỉnh Nghệ An, trong không khí chuẩn bị đón năm mới, nhu cầu đổi tiền mới, tiền mệnh giá nhỏ để mừng tuổi, đi lễ đầu năm của người dân gia tăng rõ rệt. Đây là một nét sinh hoạt mang đậm yếu tố văn hóa – tâm linh, thể hiện mong ước về sự khởi đầu năm mới may mắn, thuận lợi và sung túc.
Tuy nhiên, thực tiễn cho thấy, nhu cầu này đang bị một số cá nhân lợi dụng để tổ chức các hoạt động đổi tiền trái phép nhằm thu lợi chênh lệch.
Đáng chú ý, các hoạt động đang diễn ra phổ biến trên không gian mạng dưới các hình thức quảng cáo như “dịch vụ tiện lợi”, “đổi tiền tại nhà”, “giao dịch nhanh”, tiềm ẩn nhiều rủi ro cho người dân và gây khó khăn cho công tác quản lý, phòng ngừa vi phạm.
Chỉ với vài thao tác tìm kiếm trên các nền tảng mạng xã hội, người dùng có thể dễ dàng tiếp cận nhiều tài khoản, hội nhóm rao đổi tiền mệnh giá nhỏ với các lời giới thiệu hấp dẫn như “tiền mới 100%”, “nguyên seri”, “phí thấp”, “giao tận nơi”. Mức chênh lệch được đưa ra rất đa dạng, đặc biệt vào thời điểm cận Tết thường tăng cao.
Nhiều người dân vì tâm lý muốn có tiền mới để sử dụng trong dịp đầu năm đã chấp nhận giao dịch trôi nổi qua mạng xã hội. Thực tế đã ghi nhận những trường hợp sau khi chuyển tiền đặt cọc thì không thể liên hệ lại với đối tượng giao dịch; hoặc nhận phải tiền không đúng số lượng, chất lượng như cam kết.
Diễn biến này cho thấy việc đổi tiền trái phép không chỉ vi phạm quy định pháp luật mà còn tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn tài sản cho chính người tham gia.
Pháp luật Việt Nam đã quy định rõ về hoạt động thu, đổi tiền. Theo Thông tư số 25/2013/TT-NHNN ngày 02/12/2013 của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, chỉ các cơ quan, tổ chức có thẩm quyền như Ngân hàng Nhà nước, tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài, Kho bạc Nhà nước mới được thực hiện hoạt động thu, đổi tiền theo đúng quy định.
Cá nhân, tổ chức không có chức năng ngân hàng nhưng tự ý đổi tiền để hưởng chênh lệch, thu phí là hành vi vi phạm pháp luật. Theo Nghị định số 88/2019/NĐ-CP ngày 14/11/2019 của Chính phủ, cá nhân vi phạm có thể bị xử phạt hành chính từ 20 đến 40 triệu đồng; tổ chức vi phạm bị phạt từ 40 đến 80 triệu đồng và buộc nộp lại toàn bộ số tiền thu lợi bất hợp pháp.
Bên cạnh đó, việc sử dụng tiền giả để thanh toán, mua bán như tiền thật là hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng và có thể bị xử lý theo quy định của Bộ luật Hình sự.
Vì vậy, việc tham gia các giao dịch đổi tiền trôi nổi không chỉ tiềm ẩn rủi ro về tài sản mà còn tiềm ẩn rủi ro pháp lý cho chính người dân.
Trước thực tế nêu trên, người dân cần nâng cao cảnh giác với các hình thức đổi tiền qua mạng xã hội, đặc biệt với các dấu hiệu như: yêu cầu chuyển khoản đặt cọc trước, không có địa chỉ giao dịch rõ ràng, không xác thực thông tin cá nhân, cam kết giao dịch nhanh, “không cần gặp trực tiếp”. Đây là những biểu hiện tiềm ẩn nguy cơ rủi ro và lừa đảo.
Khi có nhu cầu đổi tiền mới, người dân nên thực hiện tại các điểm giao dịch hợp pháp theo quy định của pháp luật, bảo đảm an toàn, minh bạch và quyền lợi chính đáng của mình.
Việc không tham gia các hoạt động đổi tiền trái phép, không tiếp tay cho các giao dịch trôi nổi, chủ động nâng cao cảnh giác và chấp hành pháp luật là những hành động thiết thực góp phần giữ gìn trật tự, an toàn xã hội.
Quỳnh Anh (t/h)
