Thông tin từ Cổng thông tin điện tử Công an tỉnh Gia Lai, thời gian gần đây, tình trạng người Việt Nam xuất nhập cảnh trái phép ra nước ngoài có chiều hướng gia tăng, gây ra nhiều hệ lụy nghiêm trọng về ANTT, kinh tế và xã hội.
Phần lớn các trường hợp là lao động tự do, người dân ở khu vực biên giới hoặc các địa phương có hoàn cảnh khó khăn, bị lôi kéo bởi lời hứa việc làm nhẹ, lương cao.
Tuy nhiên, thực tế cho thấy phần lớn người xuất cảnh trái phép đã trở thành nạn nhân của các đường dây mua bán người, cưỡng bức lao động, bóc lột sức lao động tại các cơ sở đánh bạc, tổ chức lừa đảo công nghệ cao ở Campuchia. Nhiều trường hợp bị giam giữ, đánh đập, đòi tiền chuộc hoặc phải trốn chạy, gây nguy hiểm đến tính mạng.
Thủ đoạn phổ biến của các đối tượng lừa đảo là lợi dụng mạng xã hội để quảng cáo về việc tuyển dụng lao động đi nước ngoài với "việc nhẹ, lương cao", thủ tục đơn giản (chỉ cần cung cấp giấy tờ tùy thân, hộ chiếu… không cần chứng minh công việc, tài chính, bằng cấp…), thời gian xuất cảnh nhanh.
Ngoài ra, các đối tượng còn tiếp cận nạn nhân, xây dựng mối quan hệ tình cảm, dụ dỗ nạn nhân sang thăm gặp, hứa hẹn giới thiệu công việc ổn định, bố trí người đón, đưa dẫn theo từng chặng trong hành trình, thu xếp nơi ở, việc làm tại nước đến; chỉ cần nộp trước một khoản tiền đặt cọc, khi nhập cảnh thành công vào nước muốn đến thì mới phải trả đủ tiền; hướng dẫn khách cách thức khai báo để tránh sự phát hiện của cơ quan chức năng khi xuất nhập cảnh hoặc khi bị cơ quan chức năng phát hiện; hứa hẹn sẽ tiếp tục tổ chức cho đi nước ngoài khi bị từ chối nhập cảnh hoặc trục xuất.
Quá trình liên lạc, thỏa thuận với nạn nhân thường sử dụng sim rác, qua tài khoản mạng xã hội ẩn danh, giao dịch chuyển, nhận tiền trực tiếp (không có biên nhận hoặc có văn bản hợp thức thể hiện việc thu tiền để đi xuất khẩu lao động, đặt cọc chống trốn…) hoặc qua tài khoản ngân hàng mang tên người khác, qua các dịch vụ chuyển tiền trung gian…
Các đường dây hoạt động tinh vi, chia thành nhiều công đoạn, “mắt xích” độc lập trong quá trình tổ chức; trong nhiều vụ việc, các đối tượng chủ mưu, cầm đầu cư trú ở nước ngoài, các đối tượng trong nước chỉ có vai trò môi giới, gom khách, hướng dẫn về thủ tục. Việc thỏa thuận, liên lạc với khách thực hiện chủ yếu trên các nền tảng mạng xã hội (Zalo, Facebook, Tiktok, WhatsApp…) bằng các tài khoản ảo, ẩn danh… nên gây nhiều khó khăn trong thu thập tài liệu, chứng cứ, đấu tranh triệt để với đường dây.
Về phía người dân, bên cạnh nhiều trường hợp bị lừa đảo, lôi kéo trở thành nạn nhân, cũng có rất nhiều trường hợp chủ động kết nối với các đối tượng trong đường dây phạm tội để xuất cảnh trái phép, sau đó trở thành nạn nhân và chịu hậu quả nặng nề.
Cơ quan Công an khuyến cáo người dân cần tìm hiểu, nâng cao nhận thức và chấp hành các quy định của pháp luật về xuất nhập cảnh; có ý thức cảnh giác, nắm và nhận diện được các phương thức, thủ đoạn của các đối tượng, đường dây tổ chức cho người khác xuất cảnh, di cư trái phép, mua bán người và những hậu quả, hệ lụy của việc xuất cảnh, trốn ở lại nước ngoài cư trú, lao động bất hợp pháp, không để các đối tượng xấu dụ dỗ, lôi kéo.
Khi có nhu cầu xuất cảnh ra nước ngoài, người dân cần liên hệ các cơ quan chức năng có thẩm quyền, các công ty du lịch, xuất khẩu lao động uy tín, có giấy phép lữ hành quốc tế, đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài để được tư vấn, hướng dẫn về thủ tục; không nghe và làm theo các đối tượng môi giới, tổ chức.
Đối với những người bị hại cần xóa bỏ tâm lý mặc cảm, sợ bị trả thù, sợ ảnh hưởng đến danh dự nên không khai báo, khó khăn cho cơ quan chức năng trong công tác xác minh, giải quyết vụ việc liên quan.
Đồng thời không tiếp tay, tham gia các hoạt động môi giới, tổ chức, đưa dẫn, giúp sức, xúi giục người khác xuất nhập cảnh trái phép; kịp thời thông báo, tố giác các đối tượng có hoạt động tổ chức đưa người đi nước ngoài trái phép cho cơ quan chức năng để phòng ngừa, ngăn chặn và điều tra, xử lý.
Trong trường hợp có người thân đã ra nước ngoài cư trú trái phép hoặc đang bị ép buộc cưỡng bức lao động ở nước ngoài có thông tin liên lạc về gia đình phải kịp thời thu thập và cung cấp cho Cơ quan Công an gần nhất các thông tin liên quan (Họ và tên, ngày tháng năm sinh; Căn cước công dân hoặc hộ chiếu; Hình ảnh chụp mặt hoặc chụp xung quanh nơi ở của thân nhân; Địa điểm thân nhân: Tọa độ vị trí, số phòng, Tòa nhà, địa chỉ nơi ở của thân nhân; số điện thoại liên lạc, cách liên lạc khác); kịp thời trình báo, cung cấp cho Công an xã để phối hợp cung cấp cho lực lượng chức năng phối hợp với Cơ quan thực thi pháp luật của nước ngoài giải cứu.
Quỳnh Anh (t/h)
