Chiều 14/1, TAND TP Hà Nội tuyên án đối với 55 bị cáo trong vụ án “Đưa, nhận hối lộ” xảy ra tại Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) và một số doanh nghiệp liên quan.
Theo đó, bị cáo Nguyễn Thanh Phong (cựu Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm, Bộ Y tế) bị tuyên án 20 năm tù về tội Nhận hối lộ. Bị truy tố cùng tội danh, bị cáo Trần Việt Nga (cựu Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm) bị tuyên phạt 15 năm tù.
Đối với 53 bị cáo còn lại, HĐXX tuyên phạt các mức án tương xứng với hành vi phạm tội. Trong đó, bị cáo Lê Hoàng (cựu Phó Cục trưởng Cục Phòng bệnh) nhận 5 năm tù; bị cáo Nguyễn Hùng Long (cựu Phó Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm) 12 năm tù; bị cáo Đỗ Hữu Tuấn (cựu Phó Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm) 7 năm tù.
Các bị cáo còn lại, người lĩnh án thấp nhất bằng thời hạn tạm giam, được trả tự do tại tòa, người được hưởng án treo đến cao nhất 9 năm tù giam. Về dân sự, tòa buộc các bị cáo đã nhận hối lộ phải nộp sung công quỹ.
HĐXX nhận định đây là vụ án đặc biệt nghiêm trọng, được dư luận xã hội rất quan tâm. Hành vi phạm tội diễn ra trong thời gian dài, có sự cấu kết chặt chẽ giữa cán bộ quản lý Nhà nước (Cục An toàn thực phẩm) và các cá nhân, doanh nghiệp.
Hành vi của các bị cáo xâm phạm hoạt động đúng đắn của cơ quan Nhà nước, làm suy giảm niềm tin của nhân dân. Đặc biệt, sai phạm trong lĩnh vực an toàn thực phẩm có nguy cơ dẫn đến việc thực hiện các sản phẩm không đảm bảo chất lượng, không rõ nguồn gốc lưu thông trên thị trường, đe dọa trực tiếp đến tính mạng và sức khỏe người tiêu dùng.
Bị cáo Nguyễn Thanh Phong - cựu Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm được xác định có vai trò chính, chủ mưu, cầm đầu. Đưa ra chủ trương nhận tiền hối lộ ngoài lệ phí quy định, phân chia tiền và chỉ đạo cấp dưới thực hiện. Tổng số tiền các bị cáo nhận hối lộ đặc biệt lớn 94,8 tỷ đồng (riêng ông Phong hưởng lợi cá nhân 43,9 tỷ đồng). Cần áp dụng mức hình phạt cao nhất.
Bị cáo Trần Việt Nga (cựu Cục phó và kế nhiệm ông Phong từ tháng 9/2024) có vai trò chủ mưu, cầm đầu cùng với bị cáo Phong. Tổng tiền Nga cùng cấp dưới nhận hối lộ 12,7 tỷ đồng (hưởng lợi cá nhân hơn 8,1 tỷ đồng).
Bị cáo Nguyễn Hùng Long, Đỗ Hữu Tuấn (đều là cựu Cục phó) đã tiếp nhận chỉ đạo từ Nguyễn Thanh Phong để triển khai xuống các phòng, trung tâm. Số tiền nhận hối lộ và hưởng lợi cá nhân rất lớn.
Nội dung vụ án thể hiện, Cục An toàn thực phẩm là đơn vị chuyên môn giúp Bộ trưởng Bộ Y tế quản lý nhà nước và tổ chức thực thi pháp luật trong lĩnh vực an toàn thực phẩm. Từ năm 2018 đến 2024, ông Nguyễn Thanh Phong giữ chức Cục trưởng, bà Trần Việt Nga là Cục phó rồi kế nhiệm.
Sau khi Nghị định 15/2018/NĐ-CP có hiệu lực, doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh thực phẩm bảo vệ sức khỏe phải đăng ký bản công bố sản phẩm. Do yêu cầu hồ sơ chặt chẽ, nhất là về bằng chứng khoa học và liều lượng sử dụng, nhiều doanh nghiệp không đáp ứng được, dẫn đến hồ sơ tồn đọng kéo dài, ảnh hưởng hoạt động kinh doanh.
Trước thực trạng này, ngày 18/7/2018, Nguyễn Thanh Phong chủ trì cuộc họp Đảng ủy Cục và chỉ đạo giao Trung tâm Ứng dụng và đào tạo An toàn thực phẩm cùng Phòng Quản lý tiêu chuẩn và kiểm nghiệm thẩm xét hồ sơ. Tuy nhiên, đây là các đơn vị sự nghiệp, không có chức năng quản lý nhà nước trong việc thẩm định, cấp giấy công bố sản phẩm. Dù vậy, chỉ đạo này vẫn được thực hiện.
Từ tháng 10/2018, việc tiếp nhận hồ sơ được thực hiện qua hệ thống dịch vụ công trực tuyến. Trên thực tế, hồ sơ chỉ được phân về các phòng chuyên môn sau khi xin ý kiến và được ông Phong chấp thuận.
Cơ quan tố tụng xác định, lợi dụng việc doanh nghiệp cần sớm được cấp giấy công bố để đưa sản phẩm ra thị trường, Nguyễn Thanh Phong đã đồng ý cho cấp dưới nhận tiền "bôi trơn" từ 5–10 triệu đồng mỗi hồ sơ. Đây là khoản tiền ngoài lệ phí, nhằm được hướng dẫn hoàn thiện hồ sơ và rút ngắn thời gian thẩm định.
Cáo trạng kết luận, ông Phong là người chủ trương, tổ chức và điều hành cơ chế nhận – chia tiền trong toàn Cục. Theo đó, ông trực tiếp hưởng từ 2,5–3 triệu đồng mỗi hồ sơ do Trung tâm thẩm định và từ 1–1,5 triệu đồng với hồ sơ do các phòng chuyên môn xử lý. Các cục phó, trưởng phòng, phó phòng và chuyên viên đều được chia theo tỉ lệ.
Bằng cơ chế này, từ tháng 2/2018 đến cuối năm 2024, 31 chuyên viên của Cục An toàn thực phẩm đã nhận tổng cộng 93,7 tỷ đồng từ doanh nghiệp. Riêng Nguyễn Thanh Phong được xác định hưởng lợi hơn 43,5 tỷ đồng và bị xác định là chủ mưu, cầm đầu.
Hải My (t/h)
