Một số người lao động có quá trình công tác kéo dài, tham gia bảo hiểm xã hội (BHXH) qua nhiều giai đoạn khác nhau đang băn khoăn về điều kiện và cách tính lương hưu khi nghỉ hưu trước tuổi.
Cụ thể, một công dân cho biết đã dạy học tại trường mầm non bán công từ năm 1988, đóng BHXH tự nguyện từ tháng 9/1999 đến năm 2002, đóng BHXH bắt buộc từ năm 2002 đến nay. Đồng thời, người này đặt câu hỏi nếu nghỉ hưu trước tuổi thì mức lương hưu sẽ được tính như thế nào?
Trả lời câu hỏi nêu trên, BHXH Việt Nam cho biết về điều kiện hưởng lương hưu, tại khoản 1 Điều 64 Luật BHXH năm 2024 quy định, người lao động tham gia BHXH bắt buộc khi nghỉ việc có thời gian đóng BHXH bắt buộc từ đủ 15 năm trở lên thì được hưởng lương hưu nếu thuộc một trong các trường hợp sau đây:
“a) Đủ tuổi nghỉ hưu theo quy định tại khoản 2 Điều 169 của Bộ luật Lao động;
b) Đủ tuổi nghỉ hưu theo quy định tại khoản 3 Điều 169 của Bộ luật Lao động và có tổng thời gian đóng BHXH bắt buộc từ đủ 15 năm trở lên khi làm nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm thuộc danh mục nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm do Bộ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội ban hành hoặc làm việc ở vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn bao gồm cả thời gian làm việc ở nơi có phụ cấp khu vực hệ số 0,7 trở lên trước ngày 01/01/2021;”.
Về đối tượng và điều kiện hưởng lương hưu khi suy giảm khả năng lao động, tại khoản 1 Điều 65 Luật BHXH năm 2024 quy định, người lao động tham gia BHXH bắt buộc (đối tượng quy định tại các điểm a, b, c, g,h, i, k, l, m và n khoản 1 và khoản 2 Điều 2 của Luật BHXH năm 2024) khi nghỉ việc có thời gian đóng BHXH bắt buộc từ đủ 20 năm trở lên thì được hưởng lương hưu với mức thấp hơn so với người đủ điều kiện hưởng lương hưu quy định tại các điểm a, b... khoản 1 Điều 64 của Luật này nếu thuộc một trong các trường hợp sau đây:
“a) Có tuổi thấp hơn tối đa 05 tuổi so với tuổi quy định tại điểm a khoản 1 Điều 64 của Luật này và bị suy giảm khả năng lao động từ 61% đến dưới 81%;
b) Có tuổi thấp hơn tối đa 10 tuổi so với tuổi quy định tại điểm a khoản 1 Điều 64 của Luật này và bị suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên;”.
Về mức lương hưu hằng tháng, tại khoản 1, khoản 3 Điều 66 Luật BHXH năm 2024 quy định: Mức lương hưu hằng tháng của đối tượng đủ điều kiện quy định tại Điều 64 của Luật BHXH năm 2024 được tính như sau:
“a) Mức lương hưu hằng tháng của lao động nữ đủ điều kiện hưởng hương hưu trong điều kiện lao động bình thường được tính như sau: Bằng 45% mức bình quân tiền lương làm căn cứ đóng BHXH quy định tại Điều 72 của Luật này tương ứng 15 năm đóng BHXH, sau đó cứ thêm mỗi năm đóng thì tính thêm 2%, mức tối đa bằng 75%.
b) Mức lương hưu hằng tháng của lao động nam đủ điều kiện hưởng hương hưu trong điều kiện lao động bình thường được tính như sau: Bằng 45% mức bình quân tiền lương làm căn cứ đóng BHXH quy định tại Điều 72 của Luật này tương ứng 20 năm đóng BHXH, sau đó cứ thêm mỗi năm đóng thì tính thêm 2%, mức tối đa bằng 75%.
Trường hợp lao động nam có thời gian đóng BHXH từ đủ 15 năm đến dưới 20 năm, mức lương hưu hằng tháng bằng 40% mức bình quân tiền lương làm căn cứ đóng BHXH quy định tại Điều 72 của Luật này tương ứng 15 năm đóng BHXH, sau đó cứ thêm mỗi năm đóng thì tính thêm 1%”.
Mức lương hưu hằng tháng của đối tượng đủ điều kiện quy định tại Điều 65 của Luật BHXH năm 2024 (nêu trên) được tính như quy định tại khoản 1 Điều này, sau đó cứ mỗi năm nghỉ hưu trước tuổi quy định thì giảm 2%.
Do nội dung câu hỏi của công dân nêu trên không cung cấp đầy đủ thông tin nên BHXH Việt Nam không có căn cứ để trả lời cụ thể, BHXH Việt Nam cung cấp các quy định nêu trên để công dân nắm được và đối chiếu, xác định quyền lợi hưởng chế độ BHXH của bản thân hoặc có thể liên hệ trực tiếp với cơ quan BHXH gần nhất và cung cấp đầy đủ thông tin để được tư vấn, giải đáp cụ thể.
Quỳnh Anh (t/h)
