Liên quan đến việc tham gia bảo hiểm xã hội (BHXH) đối với người lao động đã hết tuổi lao động và người lao động đang thử việc, mới đây ông Mạc Văn Chính (trú tại TP.HCM) đã có văn bản đề nghị cơ quan chức năng làm rõ một số tình huống phát sinh trong thực tế.
Cụ thể, ông Chính hỏi người lao động hết tuổi lao động (từ 60 tuổi), không đủ điều kiện hưởng lương hưu, đã được giải quyết chế độ nghỉ hưởng trợ cấp BHXH một lần trước khi Luật BHXH 2024 có hiệu lực. Hiện người lao động tiếp tục xin được làm việc, đơn vị không đóng nộp BHXH nhưng vẫn chi trả 21,5% (phần đóng nộp BHXH của đơn vị) cho người lao động. Đơn vị thực hiện như vậy có đúng không?
Người lao động là nhân viên văn phòng thử việc thời gian 1 tháng hoặc 2 tháng, đơn vị không đóng BHXH cũng không chi trả 21,5% cho người lao động thì có vi phạm luật không?
Trả lời vấn đề nêu trên, Bảo hiểm xã hội Việt Nam cho biết căn cứ quy định tại điểm a khoản 1, khoản 7 Điều 2 Luật BHXH năm 2024, người làm việc theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn, hợp đồng lao động xác định thời hạn có thời hạn từ đủ 1 tháng trở lên, kể cả trường hợp người lao động và người sử dụng lao động thỏa thuận bằng tên gọi khác nhưng có nội dung thể hiện về việc làm có trả công, tiền lương và sự quản lý, điều hành, giám sát của một bên thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc; đối tượng đang hưởng lương hưu, người hưởng trợ cấp BHXH, trợ cấp hằng tháng không thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc.
Đối chiếu quy định nêu trên, trường hợp của ông Chính hết tuổi lao động theo quy định của pháp luật, không đủ điều kiện hưởng lương hưu và đã được giải quyết hưởng BHXH một lần, hiện đang làm việc tại đơn vị mới thì thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc.
Để bảo đảm quyền lợi, ông Chính cần yêu cầu đơn vị lập hồ sơ tham gia, đóng BHXH, BHYT bắt buộc cho ông với cơ quan BHXH theo đúng quy định.
Bên cạnh đó, căn cứ khoản 5 Điều 3 Nghị định số 158/2025/NĐ-CP ngày 25/6/2025 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật BHXH về BHXH bắt buộc, người lao động làm việc theo hợp đồng thử việc theo quy định của pháp luật lao động không thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc.
Do đó, nội dung hỏi thứ hai của ông Chính không thuộc thẩm quyền giải quyết của BHXH Việt Nam, đề nghị ông liên hệ cơ quan quản lý nhà nước về lao động nơi đơn vị đóng trụ sở hoạt động để được giải đáp.
Quỳnh Anh (t/h)
