Thông tin từ Cổng thông tin điện tử Công an tỉnh Gia Lai, thời gian gần đây, giá vàng liên tục biến động mạnh, kéo theo nhu cầu mua bán vàng của người dân tăng cao.
Bên cạnh các giao dịch tại những cơ sở kinh doanh vàng được cấp phép, hình thức mua bán vàng "trao tay" thông qua mạng xã hội, các hội nhóm trực tuyến hoặc giao dịch trực tiếp giữa cá nhân với cá nhân cũng diễn ra khá phổ biến.
Tuy nhiên, sự tiện lợi, nhanh chóng của hình thức này lại tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất an toàn về tài sản, tạo điều kiện để các đối tượng phạm tội thực hiện hành vi lừa đảo, chiếm đoạt tài sản.
Khác với việc mua bán tại các cửa hàng vàng uy tín, giao dịch trao tay thường không có hợp đồng, hóa đơn, chứng từ hoặc giấy tờ xác nhận nguồn gốc của sản phẩm. Người mua chủ yếu dựa vào sự tin tưởng hoặc những lời quảng cáo trên mạng xã hội.
Lợi dụng tâm lý muốn mua được vàng với giá thấp hơn thị trường hoặc bán nhanh để thu tiền, các đối tượng sử dụng nhiều thủ đoạn như bán vàng giả, vàng mạ, vàng kém chất lượng nhưng quảng cáo là vàng 9999; trộn lẫn vàng thật với vàng giả để đánh lừa người mua; sử dụng giấy kiểm định, hóa đơn giả nhằm tạo lòng tin; giao dịch ở địa điểm vắng vẻ, sau khi nhận tiền thì bỏ trốn; thay đổi sản phẩm trong quá trình giao nhận bằng các thủ thuật đánh tráo rất nhanh; làm giả hình ảnh, video, giấy tờ chứng minh uy tín trên mạng xã hội.
Đặc biệt, trong nhiều trường hợp, người mua chỉ phát hiện sản phẩm là vàng giả sau khi mang đến các cơ sở kinh doanh vàng để kiểm định thì đối tượng đã cắt đứt mọi liên lạc.
Theo cơ quan chức năng, các thủ đoạn lừa đảo hiện nay ngày càng tinh vi. Một trong những chiêu thức phổ biến là giả mạo người bán uy tín trên mạng xã hội.
Cụ thể, các đối tượng lập tài khoản Facebook, Zalo, TikTok hoặc tham gia các hội nhóm mua bán vàng, sử dụng hình ảnh cửa hàng, giấy phép kinh doanh, phản hồi tích cực giả để tạo niềm tin. Sau khi người mua chuyển tiền đặt cọc hoặc thanh toán trước, đối tượng lập tức khóa tài khoản, chặn liên lạc.
Bên cạnh đó, nhiều đối tượng còn đưa ra mức giá thấp hơn thị trường từ vài trăm nghìn đến vài triệu đồng mỗi lượng với lý do cần tiền gấp, bán thanh lý hoặc vàng được tặng nhằm đánh vào tâm lý ham rẻ của người mua. Khi nhận hàng, nạn nhân mới phát hiện vàng giả hoặc vàng không đủ tuổi.
Một thủ đoạn khác là lợi dụng giao dịch trực tiếp để đánh tráo tài sản. Trong lúc người mua kiểm tra vàng, đối tượng sử dụng các kỹ thuật đánh tráo rất nhanh hoặc lợi dụng sơ hở để thay thế bằng sản phẩm giả có hình thức tương tự.
Ngoài ra, các đối tượng còn giả danh nhân viên ngân hàng hoặc nhân viên các tiệm vàng lớn, giới thiệu có nguồn vàng giá ưu đãi dành cho khách quen và yêu cầu chuyển tiền giữ chỗ trước nhằm chiếm đoạt tài sản.
Đối với giao dịch chuyển khoản, không ít đối tượng sử dụng hình ảnh chuyển tiền thành công giả hoặc ứng dụng chỉnh sửa màn hình điện thoại để người bán tin rằng tiền đã được chuyển, từ đó giao vàng trước khi phát hiện tài khoản thực tế chưa nhận được tiền.
Theo cơ quan chức năng, mua bán vàng trao tay không chỉ khiến người dân đối mặt nguy cơ thiệt hại về tài sản mà còn gặp khó khăn khi xảy ra tranh chấp do thiếu căn cứ chứng minh giao dịch.
Trong một số trường hợp, nếu vô tình mua phải vàng có nguồn gốc từ hành vi phạm tội hoặc tài sản do phạm tội mà có, người mua có thể phải phối hợp với cơ quan chức năng để phục vụ công tác điều tra, xác minh.
Trước thực trạng trên, cơ quan Công an khuyến cáo người dân chỉ mua bán vàng tại các cơ sở kinh doanh được cấp phép, có uy tín, xuất hóa đơn và chứng từ đầy đủ; không tin vào các lời mời mua vàng giá rẻ bất thường trên mạng xã hội; không chuyển tiền đặt cọc hoặc thanh toán toàn bộ khi chưa kiểm tra đầy đủ hàng hóa và xác minh rõ người bán.
Đồng thời, khi giao dịch trực tiếp, nên lựa chọn địa điểm an toàn, có camera giám sát và đi cùng người thân nếu giao dịch số tiền lớn; kiểm tra kỹ trọng lượng, tuổi vàng, số seri (nếu có), hóa đơn và giấy kiểm định trước khi thanh toán; sau khi nhận vàng, nên kiểm định ngay tại cơ sở uy tín nếu có nghi ngờ.
Đối với thanh toán chuyển khoản, chỉ giao tài sản sau khi tiền đã thực sự ghi có vào tài khoản ngân hàng, không căn cứ vào hình ảnh chụp màn hình hoặc thông báo từ phía người mua; lưu giữ đầy đủ tin nhắn, thông tin giao dịch, hình ảnh, video và chứng từ để làm căn cứ khi cần thiết.
Khi phát hiện dấu hiệu nghi vấn hoặc trở thành nạn nhân của hành vi lừa đảo, người dân cần nhanh chóng trình báo cơ quan Công an nơi gần nhất, đồng thời cung cấp đầy đủ tài liệu, chứng cứ liên quan để phục vụ công tác điều tra, xử lý theo quy định của pháp luật.
Quỳnh Anh (t/h)
