Sáng 21/10, sau khi nghe các tờ trình, Quốc hội tiến hành thảo luận tại tổ về Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trẻ em, Luật Người khuyết tật, Luật Khám bệnh chữa bệnh, Luật Dược, Luật Người cao tuổi và Luật Bảo hiểm y tế.
Nhiều khâu trung gian khiến chi phí thuốc và thiết bị y tế bị đẩy lên cao
Thảo luận tại tổ 3 (gồm đoàn đại biểu Tp.Hải Phòng, Hà Tĩnh, Lạng Sơn), Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng cho biết, việc sửa đổi, bổ sung Luật Khám bệnh, chữa bệnh và Luật Dược theo mục tiêu chỉ đạo của Trung ương, Bộ Chính trị và Chính phủ trong lần sửa đổi này là "phải sửa bằng được".
Mục tiêu cuối cùng là nhằm khắc phục những lỗ hổng trong quản lý, cắt giảm khâu trung gian, kiểm soát giá thuốc và trang thiết bị y tế, bảo đảm người bệnh và các bệnh viện được tiếp cận với mức giá hợp lý.
Thủ tướng cho biết, qua công tác thanh tra, kiểm tra và công tác điều tra của các cơ quan chức năng của Bộ Công an và Thanh tra Chính phủ thời gia qua, cơ quan chức năng phát hiện nhiều lỗ hổng, không chỉ trong quy định pháp luật, văn bản hướng dẫn, thông tư của Bộ Y tế mà còn trong tổ chức thực hiện. Đáng chú ý, nhiều khâu trung gian khiến chi phí bị đẩy lên cao, đặc biệt đối với một số nhóm thuốc và trang thiết bị y tế.
Theo Thủ tướng Lê Minh Hưng, hiện nay, các hãng dược không phải lúc nào cũng có thể tiếp cận trực tiếp thị trường mà phải thông qua doanh nghiệp trung gian. Đối với trang thiết bị y tế và thuốc, nhất là thuốc biệt dược, Việt Nam vẫn phụ thuộc đáng kể vào nguồn nhập khẩu. Ngay cả thuốc sản xuất trong nước cũng phải sử dụng nguyên liệu nhập khẩu, trong khi năng lực sản xuất mới đáp ứng được một tỉ lệ rất nhỏ.
Thủ tướng dẫn các vụ án được điều tra gần đây như vụ án tại Công ty Y tế Việt Mỹ để chỉ ra tình trạng lập nhiều công ty ở nước ngoài, thực hiện các giao dịch mua bán lòng vòng, khiến giá hàng hóa khi về đến doanh nghiệp nhập khẩu tại Việt Nam bị đội lên đáng kể, thậm chí có tình trạng trốn thuế.
Hệ quả là chi phí khám, chữa bệnh và sử dụng trang thiết bị y tế tăng cao, gây thiệt hại trực tiếp cho người bệnh, đồng thời làm tăng gánh nặng đối với ngân sách Nhà nước và quỹ bảo hiểm phải thanh toán các chi phí khám, chữa bệnh phi lý.
Thủ tướng nhấn mạnh, đây là vấn đề Chính phủ kiên quyết đề nghị Quốc hội xem xét, xử lý. Ông đề nghị các đại biểu, đặc biệt là những người công tác trong lĩnh vực y tế và tại các bệnh viện, nghiên cứu kỹ dự thảo, tham gia ý kiến cụ thể để hoàn thiện các điều khoản của luật, hướng tới mục tiêu đưa giá thuốc và trang thiết bị y tế về mức phù hợp.
Không thể để cơ chế thị trường tự quyết định giá thuốc, thiết bị y tế
Đề cập ý kiến cho rằng cần vận hành theo cơ chế thị trường, Thủ tướng cho rằng thuốc và trang thiết bị y tế là lĩnh vực đặc thù, trực tiếp phục vụ công tác khám, chữa bệnh, trong khi Việt Nam vẫn là nước còn nhiều khó khăn và không ít người bệnh gặp khó khăn về tài chính.
Thủ tướng cũng cho rằng, doanh nghiệp kinh doanh cần có lợi nhuận nhưng lợi nhuận phải ở mức hợp lý; đồng thời, Nhà nước và người bệnh phải có khả năng tiếp cận, sử dụng thuốc và trang thiết bị y tế với mức giá phù hợp khả năng chi trả.
Thủ tướng dẫn đánh giá, khảo sát về chi phí khám, chữa bệnh để lưu ý rằng khoản tiền người bệnh phải tự chi trả vẫn ở mức cao. Vì vậy, Chính phủ quyết tâm phối hợp với các cơ quan của Quốc hội sửa đổi Luật Dược và Luật Khám bệnh, chữa bệnh, trong đó các quy định liên quan đến trang thiết bị y tế phải bảo đảm yêu cầu công khai, minh bạch.
Thủ tướng đặt vấn đề vì sao các bệnh viện tư nhân có thể mua thuốc và trang thiết bị y tế với mức giá phù hợp, trong khi các bệnh viện công lại gặp khó khăn trong việc này?
Theo Thủ tướng, đây là vấn đề cần được xem xét một cách có trách nhiệm để tìm ra cơ chế phù hợp. Chẳng hạn, cần xác định những loại thuốc, trang thiết bị nào nên áp dụng mua sắm, đấu thầu tập trung; những loại nào có thể cho phép bệnh viện trực tiếp đàm phán và mua sắm trong khuôn khổ nhất định.
Việc lựa chọn cơ chế phải vừa tạo điều kiện thuận lợi cho các bệnh viện, vừa bảo đảm Nhà nước quản lý chặt chẽ giá thuốc và trang thiết bị y tế. Theo Thủ tướng, không thể để cơ chế thị trường tự điều tiết hoàn toàn đối với lĩnh vực đặc thù này.
Thủ tướng cho biết đã trao đổi với Bộ Y tế về việc nghiên cứu kinh nghiệm mua sắm, đấu thầu của các bệnh viện tư nhân, làm rõ vì sao những cơ sở này có thể mua được hàng hóa với mức giá phù hợp trong khi khu vực nhà nước chưa thực hiện hiệu quả tương tự.
"Điều quan trọng là phải có quyết tâm chính trị cao, xây dựng cơ chế giúp cắt giảm các khâu trung gian không cần thiết.
Thủ tướng cho rằng cách tiếp cận này tương tự định hướng đang được thực hiện và sẽ tiếp tục triển khai đối với lĩnh vực xăng dầu, điện.
"Nếu không xử lý được các bất cập, chi phí do bảo hiểm chi trả và khoản tiền người bệnh phải tự thanh toán sẽ tiếp tục gây áp lực lớn lên ngân sách, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống và an sinh xã hội", Thủ tướng nói.
Do đó, việc hoàn thiện các quy định trong luật, nghị định và thông tư hướng dẫn phải giải quyết triệt để những vấn đề trong cung ứng thuốc và trang thiết bị y tế, tạo khuôn khổ pháp lý đủ rõ để thực hiện các mục tiêu quản lý, đưa giá các mặt hàng này về mức hợp lý.
Thu Huyền - Hữu Thắng
