Xăng E10 chính thức được triển khai trên toàn quốc
Theo quy định tại Thông tư số 50/2025/TT-BCT ngày 7/11/2025, quy định lộ trình áp dụng tỷ lệ phối trộn nhiên liệu sinh học với nhiên liệu truyền thống tại Việt Nam, việc áp dụng xăng E10 trên phạm vi toàn quốc bắt đầu từ ngày 1/6/2026.
Cụ thể, theo quy định tại khoản 1 Điều 4 của Thông tư này, từ ngày 1/6/2026, xăng không chì (theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia hiện hành) phải phối trộn, pha chế thành xăng E10 để sử dụng cho động cơ xăng trên toàn quốc.
Mặc dù xăng E10 được áp dụng rộng rãi từ thời điểm này, nhưng trên thị trường không phải chỉ bán duy nhất xăng E10. Theo khoản 2 Điều 4 Thông tư này, loại xăng E5RON92 vẫn sẽ tiếp tục được phối trộn, pha chế để sử dụng cho động cơ xăng đến hết ngày 31/12/2030.
Chuẩn hóa cơ chế giá điện cho các dự án năng lượng tái tạo nhỏ
Thông tư số 20/2026/TT-BCT ngày 17/4/2026 của Bộ Công Thương sửa đổi quy định về biểu giá chi phí tránh được và hợp đồng mua bán điện cho các nhà máy điện năng lượng tái tạo nhỏ sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 2/6/2026.
Một trong những nội dung đáng chú ý là việc sửa đổi, bổ sung khái niệm mùa mưa và mùa khô theo từng miền, làm cơ sở quan trọng để tính toán giá điện. Cụ thể, mùa mưa ở miền Bắc được xác định từ 1/7 đến hết 31/10; miền Trung từ 15/8 đến 15/12; miền Nam từ 1/8 đến 1/12. Ngược lại, mùa khô được tính tương ứng cho các khoảng thời gian còn lại của năm ở từng miền.
Bên cạnh đó, Thông tư cũng làm rõ cách xác định miền Bắc, Trung, Nam theo ranh giới điều độ hệ thống điện, thay vì đơn thuần theo địa giới hành chính. Điều này giúp thống nhất trong vận hành và tính toán giá điện, nhất là trong bối cảnh hệ thống điện ngày càng liên kết chặt chẽ.
Khái niệm “nhà máy năng lượng tái tạo nhỏ” cũng được chuẩn hóa theo quy mô công suất do Bộ Công Thương quy định, tạo cơ sở pháp lý rõ ràng hơn cho các chủ đầu tư. Đáng chú ý, cơ quan chịu trách nhiệm nghiên cứu, đề xuất biểu giá chi phí tránh được được xác định rõ là Cục Điện lực (thuộc Bộ Công Thương), thay cho cách gọi chung trước đây.
Thông tư còn sửa đổi quy định về thời hạn hợp đồng mua bán điện giữa bên bán và bên mua. Theo đó, PPA có hiệu lực kể từ ngày ký và chấm dứt sau tối đa 20 năm kể từ ngày vận hành thương mại. Quy định này tạo khung pháp lý ổn định dài hạn cho nhà đầu tư, đồng thời phù hợp với vòng đời kinh tế của các dự án năng lượng tái tạo nhỏ.
Bổ sung căn cứ xác định giá trị tài sản vi phạm trong quản lý tài sản công
Thông tư số 45/2026/TT-BTC ngày 29/4/2026 của Bộ Tài Chính sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 29/2020/TT-BTC hướng dẫn thực hiện xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực quản lý tài sản công, hiệu lực thi hành từ ngày 15/6/2026.
Đáng chú ý, Thông tư này đã bổ sung quy định rõ ràng về cách xác định giá trị tài sản bị vi phạm làm căn cứ áp khung xử phạt. Cụ thể, giá trị tài sản được tính theo giá trị còn lại trên sổ kế toán; nếu giá trị này bằng không (=0), giá trị tài sản sẽ tính bằng 20% nguyên giá.
Với tài sản chưa ghi sổ, cơ quan chức năng sẽ căn cứ vào nguồn gốc của tài sản và hồ sơ, chứng từ có liên quan (nếu có) để xác định giá trị còn lại của tài sản theo quy định của pháp luật về chế độ quản lý, tính hao mòn, khấu hao áp dụng đối với tài sản đó.
Trường hợp không thể áp dụng quy định nêu trên làm căn cứ xác định giá trị của tài sản thì người có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực quản lý tài sản công đang giải quyết vụ việc quyết định thành lập Hội đồng định giá để xác định giá trị của tài sản. Thành phần của Hội đồng thực hiện theo quy định tại khoản 3 Điều 60 của Luật Xử lý vi phạm hành chính.
Siết quy định nội bộ về môi giới tiền tệ
Ngân hàng Nhà nước Việt Nam ban hành Thông tư 07/2026/TT-NHNN nhằm sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 17/2016/TT-NHNN quy định hoạt động môi giới tiền tệ của ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài. Hiệu lực thi hành từ ngày 20/6/2026.
Theo đó, Thông tư quy định Ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài phải ban hành quy định nội bộ về hoạt động môi giới tiền tệ phù hợp với quy định và các quy định của pháp luật có liên quan.
Trong đó phải bao gồm tối thiểu các nội dung: quy trình, thủ tục thực hiện môi giới tiền tệ; phạm vi trách nhiệm và quyền hạn của những người liên quan đến hoạt động môi giới tiền tệ; quản lý rủi ro đối với hoạt động môi giới tiền tệ.
Trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày ban hành, sửa đổi, bổ sung hoặc thay thế quy định nội bộ về hoạt động môi giới tiền tệ, ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài phải gửi trực tiếp hoặc bằng đường bưu điện cho NHNN (Cục quản lý, giám sát tổ chức tín dụng hoặc NHNN chi nhánh Khu vực).
Mở rộng đối tượng không chịu thuế VAT với dịch vụ bảo hiểm
Chính phủ ban hành Nghị định số 144/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 181/2025/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Thuế giá trị gia tăng (VAT) đã được sửa đổi, bổ sung một số điều bởi Nghị định số 359/2025/NĐ-CP. Nghị định này có hiệu lực thi hành kể từ ngày 20/6/2026.
Một trong những thay đổi đáng chú ý là mở rộng nhóm đối tượng không chịu thuế VAT đối với một số dịch vụ bảo hiểm như bảo hiểm nhân thọ, bảo hiểm sức khỏe, bảo hiểm người học, các dịch vụ bảo hiểm khác liên quan đến con người; bảo hiểm vật nuôi, bảo hiểm cây trồng, các dịch vụ bảo hiểm nông nghiệp khác; bảo hiểm tàu, thuyền, trang thiết bị và các dụng cụ cần thiết khác phục vụ trực tiếp đánh bắt thủy sản; tái bảo hiểm theo quy định của pháp luật về kinh doanh bảo hiểm; bảo hiểm các công trình, thiết bị dầu khí, tàu chứa dầu mang quốc tịch nước ngoài do nhà thầu dầu khí hoặc nhà thầu phụ nước ngoài thuê để hoạt động tại vùng biển Việt Nam, vùng biển chồng lấn mà Việt Nam và các quốc gia có bờ biển tiếp liền hay đối diện đã thỏa thuận đặt dưới chế độ khai thác chung.
Nghị định cũng bổ sung quy định liên quan đến hoạt động bán nợ, bao gồm cả khoản phải thu, khoản phải trả và bán chứng chỉ tiền gửi.
Ngoài ra, Nghị định mới cũng làm rõ quy định khấu trừ thuế VAT đầu vào đối với hàng hóa mua trả chậm, trả góp từ 5 triệu đồng trở lên, cơ sở kinh doanh căn cứ vào hợp đồng mua hàng hóa, dịch vụ bằng văn bản, hóa đơn giá trị gia tăng và chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt của hàng hóa, dịch vụ mua trả chậm, trả góp để khấu trừ thuế giá trị gia tăng đầu vào.
Siết quản lý tài chính và hoạt động đầu tư của VNX, VSDC
Chính phủ ban hành Nghị định số 145/2026/NĐ-CP quy định một số nội dung về cơ chế quản lý tài chính, đánh giá, xếp loại doanh nghiệp đối với Sở Giao dịch chứng khoán Việt Nam (VNX), Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ chứng khoán Việt Nam (VSDC), hiệu lực thi hành từ ngày 22/6/2026.
Nghị định nêu rõ VNX và VSDC thực hiện hoạt động đầu tư theo quy định của pháp luật quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp. Ngoài ra, phải xác định rõ các xung đột lợi ích có thể phát sinh khi thực hiện đầu tư, biện pháp để kiểm soát xung đột lợi ích và báo cáo cấp có thẩm quyền quyết định đầu tư xem xét, quyết định trước khi thực hiện hoạt động đầu tư.
Thẩm quyền quyết định đầu tư thực hiện theo quy định của pháp luật quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp, Điều lệ tổ chức và hoạt động của VNX, VSDC và quy định của pháp luật có liên quan.
Nghị định còn nêu rõ, VNX quản lý doanh thu và thu nhập khác theo quy định của pháp luật quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp. Doanh thu của VNX bao gồm: doanh thu từ hoạt động nghiệp vụ, hoạt động cung cấp dịch vụ; doanh thu và thu nhập từ hoạt động đầu tư vốn vào công ty con.
VSDC quản lý doanh thu và thu nhập khác theo quy định của pháp luật quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp. Doanh thu của VSDC bao gồm doanh thu từ hoạt động nghiệp vụ; đăng ký chứng khoán, hủy đăng ký chứng khoán một phần, điều chỉnh thông tin số lượng chứng khoán đăng ký; lưu ký chứng khoán; chuyển khoản chứng khoán; vay, cho vay chứng khoán; thanh toán gốc, lãi, tiền mua lại công cụ nợ của Chính phủ, trái phiếu được Chính phủ bảo lãnh, trái phiếu chính quyền địa phương.
Doanh thu của VSDC còn đến từ hoạt động bù trừ, thanh toán giao dịch chứng khoán; đăng ký biện pháp bảo đảm đối với chứng khoán đã đăng ký tại VSDC; lưu ký, thanh toán giao dịch hạn ngạch phát thải khí nhà kính, tín chỉ các-bon; dịch vụ cung cấp thông tin; đầu tư vốn vào công ty con…
Ngoài doanh thu hoạt động tài chính và thu nhập khác theo quy định của pháp luật, VSDC được hạch toán vào doanh thu hoạt động tài chính đối với lãi tiền gửi phát sinh từ hoạt động thanh toán hộ cổ tức, gốc, lãi, tiền mua lại công cụ nợ của Chính phủ, trái phiếu được Chính phủ bảo lãnh, trái phiếu chính quyền địa phương, các chứng khoán khác và thực hiện quyền mua chứng khoán.
Quỳnh Anh (t/h)
