Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa có ý kiến phản hồi về vướng mắc của người dân liên quan đến việc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với trường hợp đất khai hoang, sử dụng từ lâu nhưng chưa có giấy tờ theo quy định của Luật Đất đai 2024.
Cụ thể, theo câu hỏi của ông Nguyễn Đăng gửi đến, năm 2025, gia đình ông nộp hồ sơ xin cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu đối với diện tích 200 m2. Thửa đất do bố mẹ ông Đăng khai hoang, sử dụng làm đất ở trước năm 1975.
Năm 1985, do lũ lụt gia đình chuyển đi nơi khác và sử dụng thửa đất vào mục đích trồng cây lâu năm. Bố mẹ ông chết không để lại di chúc, năm 2013 gia đình đã lập văn bản phân chia di sản thừa kế đối với thửa đất trên, thửa đất được xác định là đất trồng cây lâu năm. Năm 2016, gia đình xây nhà trên đất và đã bị xử phạt vi phạm hành chính về đất đai, đã chấp hành nộp phạt.
Theo bản đồ địa chính năm 2006, thửa đất là đất trồng cây lâu năm; theo quy hoạch chung năm 2025 của phường, thửa đất được xác định là đất thương mại - dịch vụ. Cơ quan tiếp nhận hồ sơ trả lời không đủ điều kiện cấp Giấy chứng nhận, căn cứ khoản 5 và khoản 3 Điều 139 Luật Đất đai 2024 với lý do sử dụng đất vi phạm pháp luật hoặc sử dụng không đúng mục đích.
Ông Đăng cho rằng, gia đình ông khai hoang từ trước năm 1975, không lấn chiếm; đồng thời thắc mắc việc "sử dụng không đúng mục đích đã được Nhà nước công nhận" là chưa phù hợp vì gia đình chưa từng được cấp Giấy chứng nhận.
Ông Đăng muốn hỏi, trường hợp này có được cấp Giấy chứng nhận hay không và nếu có thì áp dụng Điều 138 hay Điều 139 Luật Đất đai 2024?
Trả lời vấn đề nêu trên, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết, câu hỏi của ông là trường hợp cụ thể, cần căn cứ vào hồ sơ, giấy tờ quản lý ở địa phương, giấy tờ mà gia đình đang có để trả lời cụ thể.
Tuy nhiên, Bộ Nông nghiệp và Môi trường trả lời theo nguyên tắc như sau: Đối với trường hợp sử dụng đất nông nghiệp do tự khai hoang thì việc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất được thực hiện theo quy định tại khoản 4 Điều 139 Luật Đất đai năm 2024.
Đối với trường hợp đã sử dụng đất trước năm 1975 mà không có một trong các giấy tờ về quyền sử dụng đất theo quy định tại Điều 137 của Luật Đất đai năm 2024 thì thực hiện cấp Giấy chứng nhận theo Điều 138 Luật Đất đai năm 2024.
Việc cấp Giấy chứng nhận đối với Điều 138 của Luật Đất đai không xem xét sự phù hợp với quy hoạch khi cấp Giấy chứng nhận, trừ trường hợp diện tích đất nông nghiệp còn lại không được công nhận vào mục đích đất ở mà người sử dụng đất có nhu cầu cấp Giấy chứng nhận vào mục đích đất phi nông nghiệp thì mới xem xét sự phù hợp với quy hoạch khi cấp Giấy chứng nhận.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường xin thông tin để ông Nguyễn Đăng được biết và liên hệ với cơ quan có thẩm quyền tại địa phương được xem xét, giải quyết theo quy định của pháp luật.
Quỳnh Anh (t/h)
