Những trường hợp nào không phải tham gia BHXH bắt buộc?

Theo hướng dẫn của BHXH TP. Hà Nội, việc xác định nghĩa vụ đóng BHXH được căn cứ vào đối tượng tham gia theo quy định của Luật BHXH năm 2024 và các văn bản hướng dẫn.

Trước câu hỏi của người dân về những loại hợp đồng không yêu cầu đóng bảo hiểm xã hội (BHXH) theo quy định hiện hành, BHXH TP. Hà Nội đã có hướng dẫn làm rõ căn cứ xác định đối tượng phải tham gia BHXH bắt buộc. 

Cụ thể, theo điểm a và điểm l khoản 1 Điều 2 Luật BHXH năm 2024, người làm việc theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn, hợp đồng lao động xác định thời hạn có thời hạn từ đủ 01 tháng trở lên, kể cả trường hợp người lao động và người sử dụng lao động thỏa thuận bằng tên gọi khác nhưng có nội dung thể hiện về việc làm có trả công, tiền lương và sự quản lý, điều hành, giám sát của một bên. 

bhxh-1785669718.webp
Ảnh minh họa

Bên cạnh đó, người lao động làm việc không trọn thời gian vẫn thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc nếu có tiền lương trong tháng bằng hoặc cao hơn mức tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc thấp nhất theo quy định. 

Tuy nhiên, khoản 7 Điều 2 Luật BHXH năm 2024 quy định một số trường hợp không thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc, gồm:

a) Người đang hưởng lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội, trợ cấp hằng tháng.Chính phủ quy định đối tượng hưởng trợ cấp bảo hiểm xã hội, trợ cấp hằng tháng không thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc;

b) Lao động là người giúp việc gia đình;

c) Đối tượng quy định tại điểm m và điểm n khoản 1 Điều này đã đủ tuổi nghỉ hưu theo quy định tại khoản 2 Điều 169 của Bộ luật Lao động, trừ trường hợp thời gian đóng bảo hiểm xã hội còn thiếu tối đa 06 tháng quy định tại khoản 7 Điều 33 của Luật này.

Ngoài ra, Khoản 5 Điều 3 Nghị định số 158/2025/NĐ-CP ngày 25/6/2025 của Chính phủ quy định đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc gồm: Đối tượng quy định tại điểm a khoản 1 Điều 2 của Luật Bảo hiểm xã hội làm việc không trọn thời gian, có tiền lương trong tháng tính theo quy định tại khoản 2 Điều 7 của Nghị định này thấp hơn tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc thấp nhất; người lao động làm việc theo hợp đồng thử việc theo quy định của pháp luật lao động không thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc.

Luật BHXH chỉ quy định đối tượng tham gia BHXH bắt buộc và đối tượng không thuộc diện phải tham gia BHXH bắt buộc, không quy định về các loại hợp đồng.

Căn cứ các quy định trên để xét đối tượng phải tham gia BHXH bắt buộc và đối tượng không thuộc diện phải tham gia BHXH bắt buộc. Để nắm rõ các loại hợp đồng, đề nghị ông liên hệ tới Sở Nội vụ để được hướng dẫn chi tiết.

Quỳnh Anh (t/h)