Quyền lực mạng thời... mạng

Đúng là những việc chỉ có ở thời… mạng. Mạng, nó có 2 mặt, một mặt rất dân chủ, để mọi người thể hiện mình, nhưng mặt kia, nó cũng khiến con người bộc lộ mình rõ nhất.

Phường Bình Định, tỉnh Gia Lai vừa có vụ việc: Một tài khoản đăng một ý kiến của phụ huynh rằng là cô giáo giao bài tập về nhà cho học sinh lớp 5 nhiều quá, rằng là trong một đêm, học sinh phải chép bài học, làm bài tập về nhà và chuẩn bị bài mới với khối lượng hơn mười trang A4. Gia đình cũng phải ngồi hướng dẫn con hoàn thành bài.

Tài khoản này cho rằng việc giáo viên giao bài tập về nhà là cần thiết nhưng cần xem xét khối lượng để tránh tạo áp lực cho học sinh.

Rằng là giờ này chắc cô đã ngủ say, còn phụ huynh chúng tôi phải thức cùng học sinh, ngày mai chúng tôi (là phụ huynh) cũng phải đi làm kiếm tiền nuôi gia đình và lo cho con. Không hoàn thành bài tập thì bị cô cho lên "danh sách vàng", còn cố làm thì chúng tôi không đủ sức ngày mai đi làm…

Bài đăng còn phản ánh học sinh không được ra chơi; sau giờ ăn trưa bán trú, các em không có thời gian nghỉ ngơi mà tiếp tục học đến lúc đi ngủ...

Vân vân.

Và mạng xã hội, như thường lệ, lại dậy sóng.

Đa phần xông vào lên án cô giáo, "tiện thể" lên án luôn ngành giáo dục.

Một số giáo viên thì vào các nhóm riêng an ủi nhau: thôi thì bớt thương học trò đi, nó học thế nào kệ nó, giờ chúng nó là con vàng con bạc con kim cương, đụng đến chúng không sứt đầu cũng mẻ tai.

Và tất nhiên, theo đúng quy trình, phường yêu cầu trường báo cáo, trường tiếp tục yêu cầu giáo viên liên quan giải trình. Hình dung vài ngày qua trường này náo loạn vì một cái ý kiến trên mạng như thế nào. "Chúng tôi đã yêu cầu cô H. báo cáo vụ việc. Hiện chúng tôi đã nhận được báo cáo miệng của cô H. Theo cô H., những bài chưa làm kịp trên lớp học sinh mang về nhà tiếp tục hoàn thành, chứ thực ra cô không giao bài tập gì cả. Tuy nhiên, nhà trường đang yêu cầu cô H. báo cáo, giải trình bằng văn bản cụ thể", hiệu trưởng trường liên quan cho biết. Hãy đặt mình vào vị trí cô H., rồi cả hiệu trưởng trường này mà xem, đúng là không biết tỏ cùng ai?

Và sau đó thì, thông tin mới nhất là: "Công an vào cuộc vụ giáo viên bị tố giao hơn 10 trang bài tập cho học sinh lớp 5", theo đó, đây là tài khoản ảo, không có phụ huynh nào trong lớp này có ý kiến như trên, kiểm tra giáo án và các nội dung liên quan cũng không có việc ấy. Cô giáo bị tố cũng khẳng định không giao bài tập về nhà như nội dung phản ánh trên mạng xã hội

Ngay trong bài báo trên tờ báo đăng về việc này, một phụ huynh bình luận: "Ngày xưa con mình nhờ giao bài tập như vậy mà ẵm học bổng chính phủ đi ra nước ngoài học hỏi. Giao nhiều, con thích bài nào, dạng nào thì giải dạng ấy không bắt ép con quá sức là được. Giao như vậy bạn nào thích thì giải, bạn nào không thích, đam mê môn khác thì học môn khác, nhất là khi học trò hỏi nhau mày giải được bao nhiêu, tao giải được từng này tạo ra phong trào, tự chúng giảng cho nhau bài mình đã biết, bạn chưa biết để rồi 2/3 lớp xuất sắc thì càng tốt chứ sao? Mọi việc cần có cái nhìn đa chiều sẽ tốt hơn".

Nhân tiện đây nói thêm, tôi thấy đa phần học sinh giỏi, có tinh thần cầu tiến, và sau này thành công, thì ngoài bài tập trên lớp, hoặc được giao về nhà, các cháu còn tự tìm tòi, sưu tầm thêm nhiều đề, nhiều bài tập để tự làm, nhưng chắc nó ở một "tầng" khác với suy nghĩ của vị phụ huynh ảo kia.

Cũng mới nhất, một tờ báo đưa tin: "Hàng chục người ở Thanh Hóa bị tống tiền bằng clip nhạy cảm". Theo đó, chỉ vài ngày đã có gần 20 người ở Thanh Hóa trình báo bị đe dọa phát tán clip nhạy cảm được cắt ghép bằng công nghệ để tống tiền. Có trường hợp bị yêu cầu chuyển tới 1,5 tỷ đồng. Bài báo cho biết: "các đối tượng thu thập hình ảnh cá nhân của nạn nhân trên mạng xã hội, sau đó sử dụng công nghệ cắt ghép, chỉnh sửa thành hình ảnh, video có nội dung nhạy cảm. Những hình ảnh này được gửi cho nạn nhân kèm lời đe dọa phát tán công khai nếu không chuyển tiền. Các đối tượng có xu hướng nhắm vào cán bộ, công chức, trong đó có cả cán bộ lãnh đạo cấp xã, nhằm khai thác tâm lý lo sợ ảnh hưởng đến danh dự, uy tín và công việc để gây sức ép. Có nạn nhân bị yêu cầu chuyển tới 1,5 tỷ đồng"...

784f1e37-0de4-4380-afb7-fdb57e16d70e-17911013710781158464353-1791165643.webp
Hàng chục người bị tống tiền bằng clip nhạy cảm.

Đúng là những việc chỉ có ở thời… mạng.

Trước đó còn hàng vạn trường hợp dở mếu dở cười liên quan tới mạng, từ chuyện bị lừa tiền tỷ nhiều tỷ, tới việc "lòng xào dưa" bị lộ lọt ra ngoài. Từ chuyện tự mình bị… bắt cóc online, thuê khách sạn tự nhốt mình vào đấy để… làm việc với công an, tới cả đoàn Youtuber bỏ công bỏ việc (nhưng thực ra là kiếm tiền) theo một ông tự nguyện tu hành lặng lẽ đi bộ đến mức ông ấy phải sang nước ngoài ẩn tu mà vẫn bị lôi lên sóng hàng ngày…, vân vân, nó muôn hình vạn trạng… mạng.

Gần đây cơ quan chức năng đã xử phạt nhiều trường hợp liên quan vi phạm, nhưng có vẻ như vấn đề vẫn chưa được nhiều người hiểu rõ. Có trường hợp vô tình vi phạm nhưng cũng có nhiều trường hợp cố tình, mà hai trường hợp trên, vụ cô giáo ra bài tập, và đặc biệt vụ cắt ghép tống tiền là cố tình.

Cũng ở Gia Lai, công an tỉnh này vừa khởi tố một phụ nữ tên Trần Cát Tường về việc thường xuyên bôi nhọ, vu khống nhà văn Gào trên các nhóm antifan. Chả biết ân oán giang hồ cỡ nào, "sâu nặng" tới đâu, mà suốt từ 2018 đến 2025 các nhóm này thường xuyên đăng bài công kích, bôi nhọ, dựng chuyện, vu khống, đe dọa… cô nhà văn tên Gào.

Trước đó một chút, hàng loạt "anh em giang hồ mạng" bị bắt, bị khởi tố.

Cũng vậy, hiện đang có một số facebooker, ghét ai là đăng ảnh người ấy rồi… gạch chéo như tội phạm.

Lại có một thanh niên, chủ một nhà hàng dê đến cái nhà hàng cũng dê sát nhà hàng của mình, livestream khiêu khích bảo vệ của nhà hàng này để ông bảo vệ nổi khùng lên vác điếu cày đánh anh này, chỉ chờ có thế, anh ta ôm mặt la làng ăn vạ, rồi vào Vinmec, bệnh viện cực đắt, nằm. Nhưng vụ này người tính không bằng trời tính, cư dân mạng ào ào ủng hộ ông bảo vệ chân chất bị khiêu khích nóng lên rồi đánh người…

Vân vân, về chuyện này, viết cả ngày không hết. Nhưng chúng tôi muốn cảnh báo một hiện tượng đáng quan tâm trên môi trường mạng, ấy là ảo tưởng về quyền lực mạng.

Rất nhiều người, hiểu biết lõm bõm, nhưng lên mạng phán như đúng rồi, mắng chửi người này người kia, răn dạy họ.

Mạng, nó có 2 mặt, một mặt nó rất dân chủ, để mọi người thể hiện mình, nhưng mặt kia, nó cũng khiến con người bộc lộ mình rõ nhất.

Lại nhớ thời đầu của mạng, có cái câu bất hủ "các mẹ ơi biết gì chưa?", hồi ấy sự lừa đảo mới ở mức "ông chú Viettel" thôi…

*Bài viết thể hiện quan điểm riêng của tác giả

Người Đưa Tin